TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonunun bugünkü toplantısında, Engin Çeber’in Metris Cezaevinde işkence sonucu ölümü üzerine
kurulan alt komsiyonun hazırladığı rapor, DTP’li Birdal’ın muhalefetiyle, oy çokluğuyla kabul edildi.
Toplantıda, MHP’li Ekici ile DTP’li Birdal arasında tartışma yaşandı. Ekici, Dev-Sol örgütünün, “Polisi gördüğünüz andan itibaren, her konuda
direnin” şeklinde bir talimatı olduğunu söyleyerek, “Engin Çeber’in cezaevine teslim edildiğinde kafasında olan şişlik, böyle bir müdahale anında olmuş olabilir. Bunların da tespit edilerek, raporun daha objektif yazılması gerekir” dedi.
Devletin işkence ve kötü muamele yapmamak, buna tabi olanları takip etmek gibi bir görevi ve sorumluluğu olduğu kadar, kişilerin de devlete karşı mükellefiyetleri olduğunu kaydeden Mehmet Ekici, “Bu orantı doğru kurulamadığı takdirde sıkıntı olur. Engin Çeber konusunda; olayın bir eylem bölümü, bir de kötü muameleye uğradığı kısım var. Bu iki bölümün, birbirinden ayrılarak, raporda çok daha net bir şekilde ifade edilmesi gerekir. Sapla samanı birbirinden ayırmalıyız” diye konuştu.
Ekici’nin bu sözlerine tepki gösteren Akın Birdal ise barışcıl bir eylemde gözaltına alınan birisinin direnme hakkı olduğunu belirten Birdal, “İnsan hakları hukuku, zaten direnme hakkının meşruiyetinden çıkıyor. O nedenle, işkence insanlığa karşı bir suçtur. Bu suç, hiç bir şekilde savunulamaz” dedi.
Komisyon Başkanı Zafer Üskül de toplantıda devletin kendini koruma hakkı bulunduğunu ifade ederek, “O nedenle de devlet, kendi meşruiyetini koruyacaktır” dedi.
KOMİSYON ‘KÖTÜ MUAMELE’ DİYOR
Üskül, rapora ilişkin, TBMM’de gazetecilerin sorularını yanıtladı. Alt komisyonun, “Engin Çeber’in, hapishaneye teslim edildiği andan itibaren, hem Jandarma’da hem de infaz koruma memurlarınca kötü muameleye uğradığı” kanaatine ulaştığını belirten Üskül, bu raporu ilgililere göndereceklerini söyledi.
Üskül, “Meclisin, bir anlamda işkenceyi kabul ettiğini mi anlamamız lazım?” diyen gazeteciye, “Kötü muamele. İşkence yapıldığını kanıtlayabilme olanağımız bizim, alt komisyonun yok. Alt komisyon, görüntüleri inceledi, ifadeler aldı, ilgili kişileri dinledi. Bir kanaate ulaştı, buna ulaşılması elbette önemlidir. Bundan sonrası artık yargı organına kalıyor” karşılığını verdi.
ÜSKÜL: JANDARMA VE GARDİYAN SOPAYLA ODAYA GİRİYOR
İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Zafer Üskül, komisyonun Engin Çeber raporuyla ilgili NTV canlı yayınında soruları yanıtladı.
Üskül şunları söyledi:
Komisyon raporunda kötü muamele ifadesi kullanılıyor ama Çeber’in işkenceyle öldüğü tespiti raporda yer almıyor. Bunun nedeni nedir?
Çeber önce gözaltına alınmıştır bir süre sonra tutuklama kararı çıkmıştır: Bunun üzerine önce jandarmaya ardından da gardiyanlara teslim edilmiştir. Bu süreç içinde çeşitli düzeylerde değişik muamelelerin yapıldığı anlaşılmaktadır. Sonuç olarak devlet tarafından güvenceli bir biçimde tutulması gereken bir kişinin ölümüyle karşı karşıya kaldık. Bunun tabiki kabul edilebilir bir tarafı yok.
Ancak bizim alt komisyonumuzun raporu sadece cezaevi içinde yani jandarmaya teslim edildiği andan itibaren yapılan işlemlerle ilgili. Orada gerçekten bazı kanaatlere ulaşılmıştır ama bunların tabi bizim alt komisyonumuz tarafından ayrıntılı bir biçimde saptanması mümkün değil. Bizim işimiz de değil bu zaten. Alt komisyonumuz olayları inceler, ilgilileri dinler ve kanaatini belirtir. Asıl soruşturmayı yapacak olan savcılıktır ve sonuç olarak kararı verecek olan da yargı organıdır.
Bu arada elbette Adli Tıp’ın vereceği karar yapacağı incelemeler sonucu vereceği rapor önem taşıyacaktır mahkemede. Neden kötü muamele, işkence yapıldığını gösterecek somut bir kanıta ulaşması mümkün değildi alt komisyonumuzun. Bazı sopalı görüntüler olduğunu tespit ettiler. Örneğin jandarma sopayla odaya giriyor. Çeber’in bulunduğu odaya giriyor, daha sonra bir gardiyanın aynı şekilde sopayla içeri girdiği görünüyor. Ancak içerde neler olduğu sesleri duyanların ifadelerinden anlaşılabiliyor. Bu nedenle orada bir kötü muamelenin yapıldığı kanaatine ulaşmıştır alt komisyonumuz.
Somut bazı örnekler verdiniz. Komisyon başka hangil somut örneklere rastladı kötü muameleyle ilgili?
İfadeler var. Hem olaya şu ya da bu biçimde tanık olan, yakından ya da uzaktan tanık olan kişilerin ifadeleri var. Elbette görevlilerle de görüşüldü. Savcıyla da görüştü bizim alt komisyonumuz. Onlardan aldıkları bilgiler var. Bu arada bir kaç defa duvara ya da kapıya çarptığı ifade ediliyor ki; bunlar da aşağı yukarı ortaya çıkmış somut olgular olarak kabul edilebilir. Bütün bunların toplamından Engin Çeber’in jandarmaya teslim edildiği andan itibaren kötü muameleye tabi tutulduğu kanaati komisyonumuza yerleşmiştir.
SÜREÇ DEVAM EDİYOR
Komisyonumuz şunu öneriyor: Hem jandarmanın yaptıkları, hem infaz koruma memurlarının yaptıkları savcılık tarafından ayrıntılı biçimde incelenmelidir, dava açılmalıdır ve gereken karar verilmelidir. Bu süreç devam ediyor. Savcılık incelemesini yaptı, tutuklama kararı alındı. Son derece üzgünüz böyle bir olayın yaşanmış olmasından. Sayın bakanımızda bu konuda özür diledi. Bunu bütün Türkiye toplumu biliyor. Hiç bir biçimde bu şekilde kötü muamele ya da işkence sayılabilecek bir muamelenin sonucunda insanların ölümü ya da ağır derecede zarara uğraması kabul edilebilir değildir.
