Bir Amerikan girişimi olarak başlayan UUİ, şimdiye dek en uzun süren, en pahalıya mal olan ve en çok katılımcı ülkenin bulunduğu, teknoloji alanında bir uluslararası işbirliği projesi olarak görülüyor.
Toplamı 100 milyar dolar olarak tahmin edilen UUİ projesinin büyük bölümünün maliyetini üstlenen ABD’nin dışında, aralarında Rusya, Japonya, Kanada, Brezilya ve 11 Avrupa Uzay Kurumu (ESA) üyesi ülkenin bulunduğu 15 katılımcı ülke yer alıyor.
Dünya dışında uzayın insanlı keşfinde ilk atlama taşı olarak görülen istasyon, uzun süreli uzay yolculukları deneyimi elde etmek, fizyolojik etkilerini görmek ve bunun için ideal ortamı sağlamak açısından en uygun yer olarak düşünülüyor.
Amerikan Columbia uzay mekiğinin 2003’teki kazası UUİ’nin inşa aşamasını iki yıl geciktirirken, ortaklar, işler kötü gitse de faaliyetlerin devam edebileceğini gösterdi. Katılımcılar, bütçe zorluluklarına rağmen Ay’da uzun süre konaklama ve Mars’ta daha uzun kalmanın ancak uluslararası işbirliğiyle olabileceğini kabullenmiş görünüyor.
Amerikan Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) Direktörü Michael Griffin, NASA’nın 50. kuruluş yıl dönümü dolayısıyla yaptığı konuşmada, ülkesinin hala uzay ereklerini tek başına finanse etme imkanı olduğunu, ancak gelecekte bunun olanaksız olacağı düşüncesinde olduğunu belirterek, “Ay’a dönmek için katkıları en az bizim kadar olacak UUİ’deki uluslararası partnerlerimizle bu sorunu aşabileceğimizi sanıyoruz” diye konuşmuştu.
UUİ’ye büyük katkı sağlayan Avrupalılar, geçen şubatta istasyon’a taşınan ve montajı tamamlanan Columbus laboratuvarının yaşlı kıtanın uzayı keşif kapasitesini önemli ölçüde artırdığının altını çiziyor. Japonya’nın laboratuvarı Kibo da bundan 3 ay sonra monte edilmişti.
İstasyondaki bilimsel faaliyetler, yegane yer çekimsiz ortam karakteristiğiyle dünyadaki binlerce laboratuvarın “müştemilatı” olurken, istasyondaki en önemli ilave bilimsel değer, insan vücudunun yer çekimsiz ortama tepkisi olarak kabul ediliyor.
Bu arada, bir diğer önemli katkı sağlayan uzay konusunda deneyimli ülke Rusya da UUİ’yi kendi uzay sanayisini korumaya yardım eden faktörlerden biri olarak görüyor. Sınırlı kaynaklar karşısında uluslararası işbirliğinin zorunlu olduğunu kabul eden Ruslar, bu olmadan, “ne Rusya’nın, ne de ABD’nin tek başına Ay’a ve Mars’a gideceğini” düşünüyor.
Yörüngede 350 kilometre civarında bir yörüngede bulunan UUİ’nin birkaç ay uzayda kalabilen 3 kişilik daimi mürettebatı, Amerikan Endeavour mekiğinin geçen Pazar getirdiği yeni kıyafet ve teçhizat sayesinde gelecek yıl kalış sürelerini 6 aya çıkarabilecek.
