Ekonomi yetkilileri, doğalgaz zammının ardından elektrik fiyatlarında 1 Ocak’tan geçerli olacak şekilde en az yüzde 10 düzeyinde zamma ihtiyaç gerektiğini söylemişlerdi.
Elektrik Üreticileri Derneği Başkanı Önder Karaduman TETAŞ’ın indirim talebini “matematiğe aykırı bir olay” olarak nitelendirerek, “TETAŞ yap-işlet-devret santrallerinden gelen elektriği paçallayıp EÜAŞ’a veriyor. Bunların birçoğu doğalgaz. Böyle bakınca bunun matematiğe uygun bir tarafı yok. Bir yandan en büyük girdi doğalgaza zam geliyor, ama TETAŞ yüzde 12.3 indirim talep ediliyor. Benim görüşüm, dağıtım şirketlerinin indirim yapması mümkün değil ve hükümetin talebiyle 1 Ocak 2009’da da elektriğe zam yapılmayacak” dedi.
Reuters’a bilgi veren üst düzey bir enerji yetkilisi, hükümetin inisiyatif kullanarak TETAŞ’ın Ocak ayında fiyatları indirmesini istediğini, bu tutumla 20 elektrik dağıtım şirketinin nihai tüketiciye yansıyacak şekilde yapması gereken zammı frenlenmeye çalıştığını belirterek, “1 Temmuz’da yürürlüğe giren maliyet bazlı fiyatlandırma sistemi çerçevesinde, artık enerji KİT’lerinin ürünleri için gereken zammı bekletmeden yapmasına yönelik adım atılmıştı. Ancak, hükümet kamuoyunda büyük tepki çeken doğalgaz zammı sonrası, elektrikte bir indirim haberiyle tansiyonu düşürmeye çalışıyor” dedi.
Yasa gereği TETAŞ’ın zarar etmemesi gerektiğini, ancak yapılacak indirimin 2009’un yılı ilk çeyreğinde buna yol açacağına vurgu yapan aynı yetkili, “TETAŞ’ın kararın ardından dağıtım şirketleri, diğer kaynaklardan aldığı elektriğin maliyetini ortaya koyup bir rakam çıkaracak ve indirim dahi yapabilecek. Ancak, TETAŞ ikinci ya da üçüncü çeyrekte, seçimin ardından, bu açığı kapatmak için çok yüksek oranda bir zamla bu açığı kapatmak zorunda kalabilir” değerlendirmesinde bulundu.
Bir ekonomi yetkilisi, enerji KİT’lerinin maliyetlerini ürünlerine yansıtmamasının geçmiş dönemde önemli sıkıntılara neden olduğunu ve kamuda elde edilmesi hedeflenen faiz dışı fazlanın yakalanmasında sorunlar yaşandığını anımsatarak dünya petrol fiyatları ve döviz kurundaki gelişmelere bağlı olarak doğalgaza yapılan zammın ekonomik gerekçeleri olduğunu, ancak TETAŞ’ın indirim talebi için bunun söylenemeyeceğini ifade etti.
‘AMACI ANLAŞILAMADI’
Üst düzey bir başka ekonomi yetkilisi de, TETAŞ tarafından bu başvurunun niye yapıldığının tam olarak anlaşılamadığını belirterek, “Zaten EPDK Aralık ayında başvuruları petrol fiyatları ve kurdaki gelişmeleri dikkate alarak değerlendirecek. Ona göre karar verilecek. Önümüzdeki dönemde dağıtım şirketleri de aynı şekilde maliyetlerini dikkate alarak EPDK’ya başvuracaklar” dedi.
Hafta başında Reuters’a bilgi veren bir ekonomi yetkilisi, 2008 yılı Eylül ayı verilerine göre, elektrik üretiminin yüzde 48’inin doğalgazla yapıldığını, hidroelektrik santrallerin katkısının yüzde 20’nin altında kaldığını kaydederek, “Barajlardaki doluluk oranı yüzde 29 düzeyinde ve önümüzdeki dönemde de elektrik üretiminde doğalgaz yine yüksek miktarda kullanılacak...Yap-işlet ve yap-işlet-devret santralleri dahil piyasaya giren elektriğin büyük bölümü doğalgazdan üretiliyor. Bugünkü verilerle nihai tüketicinin kullandığı elektriğe zam yapılmalı” demişti.
EPDK, TETAŞ’ın indirim talebi onaylansa bile bu tarifelerinin nihaitüketiciyle doğrudan ilgisi bulunmuyor. Ancak, dağıtım şirketlerinin bir maliyet unsuru olan TETAŞ’ın sattığı elektrik girdiler açısından bir veri durumunda.
