Haydarpaşa’ya trenlerin girmesini istiyoruz

Hasan Bektaş
(Birleşik Taşımacılık Sendikası Çalışanları İstanbul Şube Başkanı):

NİYE MANHATTAN’A VENEDİK’E BENZETELİM?
Haydarpaşa filmlere konu olmuş, Türklerin de karayolunun pek gelişmediği zamanlarda İstanbul’a ilk ayak bastıkları yer. Yani Haydarpaşa trenleriyle, raylarıyla özdeşleşmiş, onunla bir bütün olmuş. Boğaz’dan İstanbul’a girişte denize sıfır bir bölge. Ve İstanbul’un en güzel yerlerinden biri. Kimse buranın değerini ölçemez. Değeri parayla ölçülecek bir yer değil. Orada siz trenleri, demiryollarını, rayları kaldırırsanız, orası sıradan bir bina olarak kalır. Önce bu projeyi böyle hazırladılar ve dediler ki; Haydarpaşa ve liman bölgesine tren girmeyecek; burayı değerlendirelim. İki sene önce ‘Burayı Manhattan’a benzeteceğiz’ dediler. ‘Önce 7 gökdelen dikeceğiz’ dediler. Biz çeşitli üniversiteler ve Haydarpaşa Dayanışması olarak iptal ettirdik. Geri adım attılar. Şimdi de ‘Venedik projesi hazırladık, Venedik’e benzeyecek’ diyorlar. İstanbul’a malolmuş bir bölgeyi niye Manhattan’a, niye Venedik’e benzetelim? Bu yabancı özentisi niye? Haydarpaşa, Haydarpaşa olarak kalsın.


MARMARAY GÖSTERMELİK...
İstanbul’a bir tüpgeçit gerekiyor. Bu konuda bir itirazımız yok. Bizler Haydarpaşa’ya trenlerin girmesini istiyoruz. Şu anda AK Parti’nin yapmak istediği, İstanbul’a bir Marmaray projesi yapmak değil. Bunu kesin bir dille söylüyorum. Niye değil? Haydarpaşa garı ve liman bölgesini boşa çıkarmak için böyle bir proje başlatmaları gerekiyordu. Çünkü orada çok müthiş bir rant var. Marmaray göstermelik, Haydarpaşa’yı satmak için, oradaki 1 milyon 200 bin metrekare araziyi birilerine peşkeş çekmek için Marmaray projesinde bu şekilde bir değişiklik yapıldı. Yoksa Marmaray projesine başlayacakları falan da yoktu.


DURDURABİLİR MİYİZ BİLMİYORUM
İstanbul kamuoyu bu konuda yanlış bilgilendiriliyor. Marmaray projesi aslına uygun yapılsa idi sorun çıkmayacaktı. Ama burada yapılmak istenen şey çok belirgin. Haydarpaşa ve liman bölgesini boşa çıkarmak ve oraları satmak için Marmaray projesi değiştirildi. Yapıldığında da güzelim yerler, gelecek kuşaklara aktarılması gereken tarihi bir miras yok edilmiş olacak. Kamuoyunu bilgilendirmek, hukuki yoldan mücadele etmek; bizim yapmaya çalıştığımız bu. Projeye karşı değiliz. İstanbul’un trafiğinin çözülmesini biz de istiyoruz. Yanlış şeyler yapılıyor. Ama bunun doğrusunu kamuoyuna anlatmayı sürdüreceğiz. Biz elimizden geleni yapacağız. Durdurabilir miyiz bilmiyorum.

HAYDARPAŞA’DA İYİ ŞEYLER OLMUYOR
Marmaray projesi aslında 1985 yılında hazırlanmıştı. O zamanki şekliyle Haydarpaşa’ya yine trenler uğrayacaktı, Haydarpaşa’nın işlevi devam edecekti. Daha sonra AKP Hükümeti ile birlikte projede değişiklik oldu. Marmaray projesi de kamuoyuna İstanbul’un trafik sorununu çözecek bir proje şeklinde tanıtıldı. Biliyorsunuz İstanbul’un şu andaki en büyük problemi trafik. Dolayısıyla, bu projenin İstanbul’un trafik sorununu çözeceği dile gelince kamuoyunda da destek buldu. Oysa ki AK Parti Hükümetinin demiryolları üzerindeki görüşü birkaç vitrin projeyle öne çıkarılıyor; örneğin hızlı tren, İstanbul’da da Marmaray... Ama arkasına baktığımızda bu iki proje de demiryollarını ve İstanbul’un trafiğini çözecek şekilde değil, daha çok zarar verecek şekilde. Projeyi değiştirmekteki amaçları, Haydarpaşa ve diğer demiryollarının işlevlerini, Haydarpaşa Limanı’nı boşa çıkarmak. Bu durumda 1 milyon 200 metrekare arsa boşa çıkıyor.

MARMARAY’IN ORJİNALİNDE HAYDARPAŞA ATIL KALMAYACAKTI
İstanbul’un trafiğine baktığımızda demiryolları zaten her iki yönde de -Anadolu ve Avrupa Yakası-, sahile yakın bir bölgeden gidiyor ve sahile doğru olan yerleşim zaten oturmuş durumda. Oradaki nufüs daha fazla artmayacak. İstanbul’un nüfus yoğunluğu özellikle Anadolu yakasında kuzeye doğru artıyor. Yani Ümraniye, Sarıgazi gibi, sahilden yukarılara doğru kayıyor. Fakat orijinal projede değil de kendi hazırladıkları Marmaray projesinde, hat yine Gebze’den itibaren Söğütlüçeşme’ye kadar mevcut demiryol güzergahından geliyor, Söğütlüçeşme’den itibaren şu anki Carrefour’un olduğu bölgeden yeraltına giriyor. Ve şöyle diyorlar: Bu proje sonunda Haydarpaşa atıl durumda kalacak. Oysa ki Marmaray projesinin orijinalinde Haydarpaşa atıl durumda kalmayacaktı, demiryolları yine Haydarpaşa’ya gelecekti. Fakat Söğütlüçeşme’den itibaren Üsküdar’a doğru yeraltına inmesi öngörülen şu anki projeye göre, Haydarpaşa’ya trenlerin girmeyeceği şekilde ayarladılar.

DÜNYADA BU GİBİ YERLER KORUMA ALTINDA
Ayrıca biz 2008 Nisan ayında Halkalı’dan Gebze’ye kadar olan bölge güzergahının endüstriyel tarihi miras olarak tescillenmesi, koruma altına alınması için yine İstanbul Tabiat Varlıklarını Koruma Kurulu’na ve UNESCO’ya müracaat ettik. Çünkü demiryolları 150 yıllık. Onların üzerinde bununan alt geçitler, üst geçitler, demiryollarının kullandığı istasyonlar, hepsi tarihi yerler, tarihi binalar. Dünyanın diğer ülkelerinde bu gibi yerler koruma altında. Çünkü 150 yıllık bir inşaat teknolojisi, yol teknolojisi var. Biz de buranın bu şekilde koruma altına alınması için başvurumuzu yaptık. UNESCO’ya konuyu ilettik, ilgilendirler. Şu anda karar aşamasında.

TÜP GEÇİTE İTİRAZIMIZ YOK
İstanbul’a bir tüp geçit gerekiyor. Bu konuda bir itirazımız yok. Teknik üniversiteden konuyla ilgili hocaların da söyledikleri şey şu: Bizler Haydarpaşa’ya trenlerin girmesini istiyoruz. Şu anda AK Parti’nin yapmak istediği, İstanbul’a bir Marmaray projesi değil. Bunu kesin bir dille söylüyorum. Niye değil? Haydarpaşa garı ve liman bölgesini boşa çıkarmak için böyle bir proje başlatmaları gerekiyordu. Çünkü orada çok müthiş bir rant var. Marmaray göstermelik, Haydarpaşa’yı satmak için, oradaki 1 milyon 200 bin metrekare araziyi birilerine peşkeş çekmek için Marmaray projesinde bu şekilde bir değişiklik yapıldı. Yoksa Marmaray projesine başlayacakları falan yoktu.