Kars Garı’nda düzenlenen temel atma töreninde üç Cumhurbaşkanı ve Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım birer konuşma yaptı. Cumhurbaşkanı Gül, konuşmasında Ermenistan’a mesajlar verdi ve Ermenistan’ın da projeye katılabileceğini vurguladı. Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, proje ile tarihi İpekyolu’nun tekrar canlandığını belirtti ve projenin Kafkasya’nın barış ve istikrarına katkı yapacak, iyi komşuluk ilişkileri arzusu gösteren tüm ülkelere açık olduğunu söyledi.
Cumhurbaşkanı Gül, törende yaptığı konuşmada, “Bu mutlu günde hep beraber burada olmamız sevindirici bir olay” dedi. Büyük bir projenin Türkiye tarafının temel atma törenini gerçekleştirdiklerini anlatan Gül, “Bu proje tarihi İpekyolu’nun tekrar canlanmasıdır” diye konuştu. Gül, BTK’nın sadece Azerbaycan, Gürcistan ve Türkiye’yi birbirine bağlamadığı ifade ederek, Çin’den Londra’ya kadar uzanacağını kaydetti.
Projenin yapılmasının bir zamanlar mümkün görünmediğini belirten Gül, üç ülke arasındaki görüşmeler ve ortaya konan siyasi irade sonucu hayata geçirilmesinin başarıldığını ifade etti. Gül, “Eğer siyasi irade varsa ülkelerin yöneticileri kararlıysa büyük projeler hayata geçirilebiliyor” dedi.
BTK demiryolu hattı tamamlandığında ekonomik ilişkilerin büyük bir canlılık kazanacağını vurgulayan Gül, projenin aynı zamanda kültürel ilişkileri de geliştireceğini belirtti.
PROJE BÜTÜN ÜLKELERE AÇIK
Cumhurbaşkanı Gül, BTK demiryolu hattının Kafkaslar’ın istikrar ve refahına katkı yapacağını kaydederek, “Proje, Kafkaslar’daki bütün ülkelere açık. Bölgenin istikrarına, barışına, refahına katkı sağlayan, iyi komşuluk ilişkilerinde olma arzusu gösteren herkese açıktır” diye konuştu.
Kafkasya’da adı ilan edilmemiş yeni bir ekonomik bölgenin ortaya çıktığını ifade eden Gül, gelecekte yeni projelerin hayata geçirileceğini bildirdi.
ALİYEV: İLİŞKİLERİMİZİN DÜNYADA ÖRNEĞİ YOK
Azerbaycan Cumhurbaşkanı Aliyev ise konuşmasında, Azerbaycan-Türkiye ilişkilerinin en üst düzeyde olduğunu, Gürcistan ile ilişkilerinin de memnuniyet verici şekilde seyrettiğini anlatan Aliyev, “Üç ülke arasındaki bu işbirliğinin dünyada örneği yok” dedi.
Aliyev, yakın geçmişte efsane olarak nitelendirilen Bakü-Tiflis-Ceyhan petrol boru hattının bugün işlediğini, Bakü-Tiflis-Erzurum doğalgaz hattının da hayata geçirildiğini belirterek, bugün de Bakü-Tiflis-Kars demiryolu hattını inşa etme iradesini ortaya koyduklarını kaydetti.
Demiryolu hattının Türkiye, Gürcistan ve Azerbaycan arasındaki ulaşımı ve ekonomik ilişkileri güçlendireceğini ifade eden Aliyev, projeden Asya ve Avrupa ülkelerinin de yararlanacağını söyledi.
SAAKAŞVİLİ: GÜRCİSTAN AVRUPA’YLA BAĞLANDI
Gürcistan Cumhurbaşkanı Saakaşvili de yaptığı konuşmada, BTK Projesi’nin sadece bir demiryolu projesi olmadığını, ekonomik, kültürel ve tarihi anlamlar taşıdığını vurguladı. Saakaşvili, projenin Gürcistan’ın Türkiye ile ilişkilerine çok büyük katkı yapacağını belirterek, böylece Türkiye ile yeni ulaşım kanalları ve sınır kapıları açıldığını kaydetti. Saakaşvili, Türkiye ile Azerbaycan arasındaki ilişkilerin gelişmesinin Gürcistan’ın kalkınmasına katkı yaptığını da ifade etti.
Gürcistan Cumhurbaşkanı, proje sayesinde Gürcistan’ın Avrupa’nın bir parçası olmakla kalmadığını, Avrupa ile Asya arasında sağlam bir köprü konumuna geldiğini belirtti.
Konuşmaların ardından sahneye gelen üç Cumhurbaşkanı, sahnede yer alan harita üzerine, demiryolunun projesinin tamamlanmasını simgeleyen rayları yerleştirerek temel atma törenini gerçekleştirdi.
 |
|
Daha sonra tören alanında bulunan tren, Cumhurbaşkanı Gül’ün isteği üzerine düdüğünü çaldı.
BTK projesi, Türkiye-Gürcistan arasında yapılacak hattın, Azerbaycan’da onarılacak mevcut hatta bağlanmasıyla tamamlanacak. Demir yolunun toplam maliyeti 450 milyon dolar. Demir yolu hattının tamamı yaklaşık 180 km olup, 76 km’si Türkiye’den, 29 km’si Gürcistan’dan, 80 km’si ise Azerbaycan’dan geçecek.
2011’DE TAMAMLANACAK
Projenin 2011 yılında tamamlanması öngörülüyor. İlk aşamada bu güzergahtan yılda 1 milyon yolcu ve 6 milyon 500 bin ton yük taşınması, 2034’de ise bu rakamların 3 milyon yolcu ve 17 milyon ton yük düzeyine ulaşması bekleniyor. Bakü-Tiflis-Kars demir yolu hattının Gürcistan bölümünün temeli, Tiflis’in 15 kilometre dışındaki Marabda istasyonunda 21 Kasım 2007’de atıldı.
Gürcistan, Türkiye sınırından Ahılkelek’e kadar olan 29 kilometrelik hattın yapımını, ayrıca Ahılkelek’ten Tiflis’e uzanan mevcut hattın rehabilitasyonunu tamamlayacak.
BTK, doğuda Hazar üzerinden Çin ile Kazakistan’ın Aktau Limanı arasında inşa edilecek demir yolu hattıyla batıda ise Boğaz geçişli Marmaray tüp geçidi üzerinden Avrupa demir yolu ağıyla birlikte, Asya ile Avrupa arasında önemli bağlantılardan birini oluşturacak.
ÇELİKPALA: ARTIK PASAPORT BİLE KULLANMIYORUZ
Projeyi değerlendiren TOBB Ekonomi ve Teknoloji Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Mitat Çelikpala, Gürcistan’ın bu projenin “göbeğinde” oturduğunu kaydeden Çelikpala, bunun nedeninin Türkiye’nin Kafkasya ve bölge üzerinden Rusya, Orta Asya ve Hazar dünyasıyla bağlantısının bu ülke üzerinden yapılabilmesi olduğunu belirtti.
Türkiye’nin Azerbaycan-Ermenistan anlaşmazlığı yüzünden başka alternatifinin olmadığını söyleyen Çelikpala, İran’ın ise ABD faktörü nedeniyle seçenek olamadığını kaydetti. Çelikpala, 1990 ortalarına kadar Gürcistan’ın darmadağın bir ülke olduğunu ve bunun düzeltilmesi gerektiğini kaydederken, “Türkiye bu anlamda Gürcistan’ı ayağa kaldırma projesinin bir parçası oldu” dedi.
Türkiye’nin batı dünyası ile birlikte Gürcistan’a büyük yatırım yaptığını anlatan Çelikpala, Türkiye’nin bu ülkeyle çeşitli anlaşmalar yaptığını hatırlattı ve “Artık pasaport bile kullanmıyoruz” diyerek, gelinen noktayı özetledi.
Türkiye’nin Gürcistan’ın ekonomik olarak batı dünyasının bir parçası olması misyonunu yüklendiğini yineleyen Çelikpala, bunu yaparken hedefin tek başına Gürcistan olmadığını, daha uzun vadeli olarak Azerbaycan da dahil olmak üzere bölgeyi kapsadığını kaydetti.
TÜRKİYE PROJEYİ AKILLICA YÜRÜTTÜ
Proje kapsamında pek çok engelle karşılaşıldığını ifade eden Çelikpala, Türkiye’nin Kafkasya bölgesine yönelik projeleri akıllıca yürüttüğünü söyledi. Çelikpala, “Dolayısıyla bu proje bizim Kafkasya, Orta Asya ve Hazar bağlantısıyla Türk dünyasında etkin olmamız anlamına geliyor. Türkiye’nin dayatması ve çalışması olmasaydı başarılamayacak bir projeydi” diye konuştu.
Türkiye’nin Kafkasya’da üstü örtülü biçimde çekim merkezi haline geldiğini kaydeden Çelikpala, Batı dünyasının projelerin yürütülmesine uzun süre karşı çıktığını belirterek, “Ermenistan’ı izole ettiğimizi düşündüler” diye konuştu.
ERMENİSTAN 3-4 YIL ENGELLEMEYİ BAŞARDI
Ermenistan’ın projeyi 3-4 yıl engellemeyi başardığını, bu nedenden ABD ve Avrupa bankalarının projeye kredi vermediklerini anımsatan Çelikpala, Azerbaycan’ın ekonomisinin gelişmesinin de etkisiyle projenin batı dünyasının hiçbir desteği olmadan yürütüldüğünü kaydetti.
