Aynı anda birçok adresteti aramalarda her adrese tahsis edilebilecek personel ve cihaz bulunamadığının, birebir kopyalamanın 13 saate dek sürebildiğini söyleyen Adli Bilişim Uzmanı Civan’a göre “Polis bilgisayarı incelemek için Emniyet’e götürebilir.”
İSTANBUL - Adli Bilişim Uzmanı Emre Civan’a göre, Ergenekon operasyonunda bilgisayarların incelenmek üzere şüphelilerin ev ve işyerlerinden alınarak emniyet birimlerine götürülmesinin eleştirilmesi haksız. Kanunda açıkça “inceleme yeri” belirtilmediğini söyleyen Civan, “Kıyas yoluyla diğer adli inceleme yapılan delillerin de (silah, belge, kimyasal madde vs.) laboratuar ortamında incelendiğini göz önünde bulundurursak bu durumun çok da büyütülecek bir yanının olmadığı anlaşılır” diyor. Adli bilişim uzmanı Emre Civan’ın NTVMSNBC’ye yaptığı açıklamalar şöyle:
Ergenekon Operasyonu sırasında yapılan aramalarda adreslerde bulunan bilgisayarların, diğer belgelerle birlikte Emniyet’e götürülmesi kamuoyunda “Polisin yine bilgisayar kasalarını götürdüğü” gibi değerlendirildi. Daha önceki zamanlarda da bu tip bilgisayarların incelenmek üzere şüphelilerin ev ve işyerlerinden Emniyet birimlerine götürülmesi eleştiri konusu olmuştu. Mevcut inceleme işlemleri,yasal mevzuat, bu prosedürlerin süreleri ve teknik imkanlar göz önüne alınmadan ve kimi zaman dozu aşılarak yapılan bu tip eleştiriler, illegal bir elkoyma işlemi gerçekleştiriliyormuş izlenimini yaratarak polis teşkilatını yıpratmaktadır.
PERSONEL VE CİHAZ YETERSİZ Bu olayda güvenlik güçleri bilgisayarları incelemek için emniyete götürmüştür. Bunun için yasal izinler alınmıştır. Olay yerinde de inceleme amaçlı birebir kopyalarının alınması mümkündür. Lakin bunun gibi aynı anda birden çok adreste yapılan aramalarda her adrese bu iş için tahsis edilebilecek personel ve cihaz bulunmamaktadır. Bu bir bahane olmamakla birlikte el koyma işlemi ile inceleme amaçlı yer değişikliği birbirine karıştırılmaktadır. Zira kanunlarımızda inceleme veya kopyalama yeri belirlenmediği gibi, her inceleme için el koyma zorunluluğu da yoktur. Her ne kadar CMK’nın 134. maddesindeki el koyma şartları bu olayda oluşmuş ise de güvenlik güçlerinin delil niteliğindeki cihazlarda el koymadan kopyalama ve inceleme işlemlerini kendi birimlerinde gerçekleştirmesinin önünde herhangi bir yasal engel bulunmamaktadır.
BİREBİR KOPYALAMA 13 SAAT Bilgisayar incelemelerinde şüpheli(ler) tarafından kullanılan ve suç mahallinde bulunan veya suçla ilişkili olabilecek her türlü veri saklama kabiliyetine haiz cihaz incelenir. Bu inceleme işlemi sırasında izlenen prosedüre göre delil niteliğindeki bilgilerin varlığı araştırılacak, bu işlem asıl incelenecek ortam üzerinde değil bunun bire-bir(*) alınan kopyası üzerinden gerçekleştirilecektir. Bir başka deyişle incelenecek bilgisayarın bilgi saklama ünitesinin (Harddisk) orijinal halini muhafaza etmek ve içindeki verilerin bozulmasını engellemek için inceleme amaçlı birebir kopyası çıkarılır ve inceleme bu kopya üzerinde yapılır. Alınan kopyanın sağlıklı olarak alındığının doğrulanması için orijinal medyada bir süre tutulmaktadır. Birebir kopyalama işlemi mevcut imkânlar çerçevesinde ortalama bir harddisk için 4,5-5 saatten başlayarak 11-13 saate kadar çıkabilmektedir. Özel bir takım teknikler kullanılan bu işlemde medya içerisindeki silinmiş verilerin de mevcut veriler gibi kopyalanması ve uluslararası standartlar gereği doğrulama işleminde kullanılacak elektronik mühür olarak da tanımlanan HASH hesaplaması ile gerçekleştirilmesinden dolayı, işlem bu kadar uzun sürmektedir. Öncelikle bilinmesi gerekli olan şey mevcut haliyle CMK’nın 134. maddesinin yetersiz kalması ve yapılan bütün işlemlerin kanuna uygun hale getirilmesini mümkün kılmaktır.
GİZLENMİŞ BİLGİLERE ULAŞILAMAMASI Tabii burada üzerinde konuştuğumuz olayın kanuna aykırı bir olay olduğunu kastetmiyoruz. 134. maddenin 2. fıkrasında el koyma şartı olarak iki kıstas belirlenmiştir. Şifrenin çözülememesinden dolayı girilememesi veya gizlenmiş bilgilere ulaşılamaması. Bu iki şart da şu anki inceleme prosedürleri içerisinde her olayda karşılaşılan bir durumdur ve mevcut haliyle inceleme yapılacak her sisteme el konmasını sağlamaktadır. Zira bugün bütün güncel işletim sistemleri, kullanıcılarının sistemlere şifre ile girmesi yönünde yapılandırılmıştır. Bizim için mevcut bilgiler kadar silinmiş, gizlenmiş ve şifrelenmiş bilgiler de önem arz eder ve bu hususlar çoğu incelemede zaten araştırılmaktadır.
BÜYÜTÜLECEK YANI YOK Hem CMK’nın 134. maddesi hem de Adli Önleyici Arama Yönetmeliği’nin 17. maddesinde adli bilişim incelemeleri için herhangi bir yer ve süre tespit edilmemiştir. Son olayda da görüldüğü gibi emniyet görevlilerinin arama yapılan yerlerde bulunan kasaları Emniyet’e götürmeleri inceleme işleminin bir parçasını oluşturmaktadır. Zira kanunda açıkça inceleme yeri belirtilmediği gibi kıyas yoluyla diğer adli inceleme yapılan delillerin de (Silah, belge, kimyasal madde vs.) laboratuar ortamında incelendiğini göz önünde bulundurursak, bu durumun çok da büyütülecek bir yanının olmadığı anlaşılır.
Hash:Belirli bir matematik fonksiyonu ile verinin tek yönlü (yani veri geri elde edilemeyecek şekilde) bir kontrol numarası elde etme tekniğidir. Hash, kaynağının doğrulanması ve veri bütünlüğünü test etmek için kullanılır.
