İngiliz basını Türkiye’de laiklik için nabız tuttu

Independent, ‘laiklik tehlikede’ cevabının gerekçelerini şöyle açıkladı: “Türkiye’de laikliğin kökleri zayıf. Erdoğan laikliğin ne demek olduğunu anlamamış görünüyor ve sürekli laikliğin bireyler için değil devletler için olduğunu söylüyor. Laik Türkiye, hep okullar ve diyanet aracılığıyla vatandaşlarına Sünni İslamı dayattı.” ‘Hayır’ cevabının gerekçeleri ise şöyle: “Türkiye’de laiklik tehdit altında değil. Çünkü Türklerin sadece yüzde 10’u şeriat yasalarını destekliyor ve bu kişilerin oranı azalıyor. Türklerin çoğu AKP’yi refah sözü verdiği için destekledi. Sözünü tutamazsa halk AKP’yi iktidardan uzaklaştıracak.”

Geçtiğimiz hafta polisin ülke tarihinde ilk kez iki emekli orgenerali darbe planlamakla suçlayarak gözaltına aldığını belirten gazete, “Laik kesimler bunun AKP’nin kapatma davasının intikamını alma çabası olduğunda ısrar ediyor.

REFORMCU TAVIR YERİNE İKTİDAR SARHOŞLUĞU
Independent, AKP’nin iktidara geldikten sonraki üç yıl içinde Türkiye tarihinin en radikal reformlarını gerçekleştirdiğini belirterek şöyle devam ediyor: “Ancak 2004’ten sonra reformlar durma noktasına geldi. Reformcu tavır yerini Türkiye’de iktidar sarhoşu sağ partilere özgü ‘halkın iradesi’ söylemine bıraktı. AK Parti tüm kesimlerin haklarını desteklediğinde ısrar ediyor. Fakat partinin Şubat’ta üniversitelerde türbanı kaldırma girişimi, bazı hakları diğerlerinden daha önemli gördüğünü gösterdi. Laikler, AKP’nin devlet kadrolarını kendi yandaşlarıyla doldurmasından yakınıyor. Bunda haklılar. Laik çizgideki gazeteler televizyonda alkolü yasaklama, barların kent dışına çıkarılması, toplumda muhafazakar anlayışın hakim kılınması çabalarıyla ilgili haberlerle dolu. Anketlerin çoğu tarafından desteklenmese de başörtü takanların sayısının eskiye oranla arttığı yolunda bir inanış da var.”

BATI AKP’NİN YANINDA
Independent, “Batı kimin yanında?” sorusuna ise şöyle cevap veriyor, “Türkiye’deki gerilimde Batı AKP’nin yanında yer alma eğiliminde. Hatta bazen daha da ileri gidiyorlar. Avrupa Komisyonu’nun genişlemeden sorumlu yetkilisi bu yılın başlarında Türkiye’de ‘otoriter laiklerlerle’ ‘Müslüman demokratlar’ arasında bir mücadele yaşandığını söyledi.”

Gazetenin krizin nasıl sonuçlanabileceğiyle ilgili değerlendirmesi ise şöyle: “Uzmanlara göre, kriz üç şekilde sonuçlanabilir. En zayıf ihtimal, Türkiye’de tam bir otoriter rejime dönülmesi. Çok daha olası bir sonuç ise AKP ile devlet arasında her an bozulabilecek bir ateşkesin imzalanarak yakın gelecek için reform umutlarının sona ermesi. Liberaller ise AKP’nin şunun farkına varması beklentisinde: AKP’nin istediği özgürlükler, ancak istemediği özgürlükleri güvence altına almasıyla güvence altına alınabilir. Bu görüştekilere göre, Türkiye’nin ihtiyacı olan şey, son darbeden sonra halka dayatılan anayasanın değiştirilmesi ve devletin savunulmasını bireylerin haklarının savunulmasının üstünde gören hukuk sistemine son verilmesi.”

AKP TEHDİT Mİ, MODERNLEŞTİRİCİ GÜÇ MÜ?
Yine İngiltere’deki Guardian gazetesi ise, AK Parti için açılan kapatma davasıyla ilgili haberinde “Laik devlete tehdit mi, modernleştirici güç mü? İktidar partisi kararı bekliyor” başlığını kullanmış. Gazetenin muhabiri Robert Tait, bu sorunun yanıtını “AKP’nin dini muhafazakarlıkla, modern serbest piyasa kapitalizmini birleştirme iddiasını yansıtan bir vitrin” diye nitelediği Kayseri’de arıyor. Haberde, bir tıp öğrencisi beş yıl içinde çok şeyin değiştiğini söyleyerek “Biz İran olmak istemiyoruz” derken, başka bir öğrenci kadınlar üzerindeki baskının artmasından yakınıyor. Bir işadamı kentteki fabrikaların Ramazan’da öğle yemeği çıkarmadığını söylerken, gazete muhaliflerin AKP’yi bu tür uygulamalarla mahalle baskısı yaratmakla suçladığını belirtiyor.

Guardian muhabirine göre kentteki Aleviler de dincilerden baskı gördüklerini savunuyor. AKP’nin Kayseri’deki bir yöneticisi ise camilerin AKP iktidara gelmeden önce de dolduğunu belirterek suçlamalara, “Burada asıl mesele iktidarın el değiştirerek seçkinlerden yenilere geçmesidir” diye yanıt veriyor.

TÜRKİYE’DE BİKİNİSİZ İSLAMİ TURİZM PATLAMASI
Daily Telegraph da, Türkiye sahillerindeki patlayan İslami turizmi sayfalarına taşıdı. “Bikinisiz İslami turizm Türkiye’de patladı” başlığıyla verilen haberde, “Bikinili Avrupalılarla tanınan Türkiye sahilleri, artık tepeden tırnağa mayo giymiş dindar Müslümanlar arasında popüler olmaya başladı.” ifadesine yer verildi.

“İslami turizm, Türkiye’nin 10 milyar sterlin büyüklüğündeki turizm endüstrisinin en hızlı büyüyen parçasını oluşturuyor” denilen haberde, “Müslüman müşterileri içki içmemelerine rağmen, fazla para bıraktıkları için otel sahipleri tarafından tercih ediliyor.” yorumu yapılıyor.