ABD’nin büyük ilkeler üzerinde kurulduğunu, ancak kurucu liderlerin, siyahlar ve kadınları düşünerek hareket etmediğini hatırlatan Rice, bunların aşılmasının “cesaret gerektirdiğini” kaydetti.
Rice, bu cesaretli girişimler sayesinde bugün ABD’nin, tüm kesimlerin temsil edildiği bir demokrasi durumuna geldiğini dile getirdi. Türkiye’nin de demokrasi olarak ilerlemesinin önemli olduğunu belirten Rice, “Bu yol kolay değil. Hatta zor. Türkiye, Atatürk’ün demokrasi ve laiklik ilkeleri üzerinde sürekli ilerliyor. Türkiye’nin demokrasisini dönüşümden geçirmesi, ekonomisini modernize etmesi ve AB’ye katılması bizim için önemli” diye konuştu.
İngiliz devlet adamı Winston Churchill’in, “demokrasi en kötü yönetim biçimidir, ama tabii ki daha önce denenmiş tüm diğer yönetim biçimleri dışında” sözünü hatırlatan Rice, “Hala hem biz hem de Türkiye, demokrasinin en iyi yönetim olduğunu biliyoruz ve insan hakları, temel özgürlüklerin, herkese sağlanmasını güvence altına almak durumundayız. “Bu çerçevede Başbakan Recep Tayyip Erdoğan’ı, parlamentonun TCK’nın 301. maddesinde değişiklik yapacağını açıklamasından dolayı kutluyoruz. Bunu cesaretlendiriyoruz. Birisinin inançlarını ifade etmesi, devlete hakaret değildir, vatandaşlığın en yüksek biçimidir” dedi.
Rice, ABD ve Türkiye’nin, birleşik, güvenlik içinde ve istikrarlı bir Irak hedefini paylaştığını ve Irak’ta terörün her biçimini kınadığını vurgularken, “ABD, PKK’yı, Türkiye, Irak ve ABD’nin ortak düşmanı olarak tanımaktadır” dedi.
Rice, Avrupalı ortaklarla birlikte PKK’yı kuzey Irak’tan temizlemek ve terör örgütünün suç ve finans bağlarını kesmenin amaç olduğunu belirtirken, Türkiye’nin Irak ve Afganistan’da istikrarın sağlanması çabalarına katkısına da değindi ve Afganistan’da kalıcı ve sürdürülebilir bir barış için Taliban’ın etkisinin sınırlandırılması gerektiğini kaydetti.
Türkiye’nin ABD için “çok önemli ve stratejik bir ortak” olduğunu ifade eden Rice, Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerin ilerlediğini söyledi.
“HEYBELİADA”
Demokrasinin aynı zamanda, insanların dinsel ibadetlerini özgürce gerçekleştirmesi için en iyi yol olduğunu vurgulayan Rice, Türkiye’nin, Büyük Ortadoğu ve Kuzey Afrika’da bu yönde sağladığı destekten memnun olduklarını söyledi.
Rice, diğer ülkeleri cesaretlendirebilmek için bu değerlerin Türkiye ve ABD’de de ilerletilmesinin önemli olduğunu belirtirken, “Türkiye’yi, bütün dinsel ve etnik grupların sivil haklarını tanıma ve koruma yönünde cesaretlendiriyoruz. Bunlardan biri de Heybeliada Ruhban Okulu’nun yeniden açılmasıdır” diye konuştu.
ABD ve Türkiye’nin, özgürlük ve demokrasiyi Büyük Ortadoğu’da desteklemeyi sürdüreceğine işaret eden Rice, “Çünkü biz zorlu deneyimlerimizden biliyoruz ki bu, farklı insanların bir arada yaşaması, gücü paylaşması, kimse baskı altında kalmadan farklılıkların barış içinde çözülmesi için en iyi yoldur” dedi.
KIBRIS
Kuzey Kıbrıslı Türkler’e yönelik izolasyonun kaldırılmasına ilişkin bir soruya karşılık Rice, “Kıbrıs’ta daha umutlu bir dönem. Zor kararlar verilmesi gerekiyor ve her iki tarafta da siyasal direnç var. Biz, yapabileceğimiz her şeyi yapacağız. Referandum zamanında ABD Başkanı George W. Bush, telefon başındaydı. Şimdi ortam farklı ve bu ivme üzerine inşa edebileceklerimizi etmeliyiz” diye konuştu.
Rice, Türkiye’nin kendi çağdaş demokrasi geleneği ve Müslüman ağırlıklı nüfusuyla, Büyük Ortadoğu bölgesi ve ötesindeki ülkelere “esin kaynağı” olabileceğini belirterek, “Türkiye ile aramızdaki diyalog derin ve sık” dedi ve perşembe günü Türkiye ile ABD arasında yapılacak ekonomik ortaklık konseyi toplantısını buna örnek gösterdi.
Enerji kaynaklarının güvenlik altına alınmasının önemine işaret eden Rice, dünyadaki petrolün yüzde 8’inin Türkiye topraklarından geçtiğine, Türkiye’nin bu bakımdan stratejik bir konumu bulunduğuna dikkati çekti ve Bakü-Tiflis-Ceyhan hattının başarısının yanısıra, Türkiye-Yunanistan-İtalya hattına işaret etti.
ABD ve Türkiye’nin zaman zaman farklı görüşlere sahip olabileceğini belirten Rice, “Ancak arkadaşlar arasında böyle şeyler olur. Ancak hoşgörü, saygı çerçevesinde bizi birleştiren, paylaştığımız değerler var” dedi.
Milli Savunma Bakanı Vecdi Gönül ve Devlet Bakanı Kürşad Tüzmen de Rice’ın konuşmasını dinleyenler arasında yer aldı.
