Türban anlaşması, PKK anlaşmasını zedeler

AK Parti ve MHP türbanın serbest bırakılması konusunda anlaştı. Teklifin Meclis’teki görüşmelerinde yeni bir takım değişiklikler ya da uzlaşma üzerinde çatlaklar olabilir mi?

Ruşen Çakır: Çatlak olacağını sanmıyorum ama burada iki ayrı partinin iki ayrı tutumu var. Aslında bu düzenlemeyi MHP’nin yaptığını söyleyebiliriz. Orada hükümetin, AKP’nin siyasal İslam gibi bir geçmişi olduğu için AKP’nin davasıymış gibi gözüküyor ama esas olarak MHP böyle bir adım atmasaydı, AKP bu düzenlemeyi büyük bir ihtimalle gündeme getirmeyecekti. Muhtemelen de yeni anayasada söz konusu olacaktı türban yasağının düzenlenmesi.

Ama Başbakan’ın Madrid’de söylediği bir sözden hareketle MHP durumu ele aldı ve hükümeti bir nevi bu başörtüsü yasağını kaldırmaya yönelik adım atmaya zorladı. Dolayısıyla buradaki esas inisiyatifin MHP’de olduğunu rahatlıkla söyleyebiliriz. AKP’nin de bir aşamadan sonra mecbur kaldığını söyleyebiliriz. Çünkü MHP’nin desteğine rağmen, bu yasağın kaldırılması yolunda ciddi adım atmasaydı kendi tabanı açısından çok zorlanacaktı.

Konunun zamanlama olarak bugünlerde gündeme gelmesinde de MHP etkili oldu mu?

Ruşen Çakır: Bunun hükümetin çok istediği bir zamanlama olduğunu sanmıyorum. Ama bir aşamadan sonra bunun olabileceğini gördükten sonra kendilerini kapıldılar. Ama bir taraftan da çok tedirgin olduklarını biliyoruz. Çünkü yakın bir zamana kadar Türkiye’de PKK konuşuluyordu ve PKK konusunda devletin kurumları arasında bir mutabakat olduğu yolunda bir izlenim doğmuştu, sonuç alıcı adımlar atıldı. Şimdi türban yasağının kaldırılması meselesi bu mutabakatı ciddi bir şekilde zedeleyebilir ve Türkiye’yi hiç beklenmedik, hükümetin deşarj olamayacağı ve -özellikle ekonominin kırılgan olduğunun söylendiği bir dönemde- hiç de arzulamayacağı bir duruma sürükleyebilir. Ben bazılarının iddia ettiği gibi bu durumun AKP’nin uzun zamandan beri tasarlayıp da zamanını uygun görüp hayata geçirdiği bir uygulama olduğunu hiç sanmıyorum. Böyle olmadığını biliyorum. Bu tamamen MHP’nin inisiyatifi almasıyla beraber AKP’nin geldiği bir noktadır.

Cumhurbaşkanlığı seçim sürecinde biz AKP-MHP arasında benzer bir uzlaşma görmüştük şimdi yeniden böyle bir durum var. Siyaseten bu uzlaşmanın yansımaları ne olacak?

Ruşen Çakır: Genellikle MHP’nin AKP’nin kuyruğunda gittiği ve onun tarafından sürüklendiği şeklinde değerlendiriliyor ki bence bu yanlış. Bunun yanlış olduğunu da herhalde bir sonraki seçimlerde görürüz. MHP, CHP’nin yapmadığı muhalefeti yapıyor. Ama körü körüne bir muhalefet yapmıyor. Çok ciddi konularda inisiyatif alıyor. MHP eğer cumhurbaşkanlığı sürecinde geçmişteki 367 gibi tekrar bir yokuşa sürmüş olsaydı, AKP çok daha güçlenirdi. Bütün bu hesapları yapıyorlar. Bir de başörtüsü meselesinde MHP ile AKP’nin tabanları çok benzeşiyor ve bu türban yasağından mağdur olanların içerisinde sadece AKP seçmeni değil, ciddi şekilde MHP seçmeni de var.
MHP bunları hesaba katarak bir adım attı bunun yansımalarını sonuçlarını hemen alması tabiki söz konusu olmayacaktır. Ama büyük bir ihtimalle Türkiye’de siyasette iki parti baş başa kalmış durumda, DTP’yi saymazsak. MHP ciddi bir şekilde aslında AKP’nin önünü açıyormuş gibi gözüküyor ama benim kişisel değerlendirmeme göre esas önü açılan parti MHP.

BAŞBAKAN CİDDİ ŞEKİLDE RAHATSIZ OLDU
Bu mutabakatın ardından bazı AKP’lilerden açıklamalar geldi. Isparta Belediye Başkanı, Konya Milletvekili’nin ‘kamuda da serbest olmalı’ sözleri gibi...Parti içi disiplin mekanizmaları işletilmeye başlandı. Bütün bunların toplumsal yansımaları nasıl olabilir?

Ruşen Çakır: Bu açıklamalar, benim bunun çok planlı programlı bir süreç olmadığı iddiamı destekliyor. Yani bu girişim planlı olsaydı böyle çatlak sesler çıkmazdı. Bu çatlak seslerden AKP yönetimi ve Başbakan da çok ciddi şekilde rahatsız olmuş durumda.

Zaten üniversitelerdeki başörtüsü yasağının kaldırılmasında bile zorlanacakken tüm kamudaki başörtüsü yasağının kaldırılması iddiası AKP’nin kaldıramayacağı bir iddiaydı. Belediye Başkanı’na ve Konya milletvekiline yapılan uygulamalar da çok ciddi şekilde bunun önünü almaya yöneliktir.

Bu aşamada şunu söyleyebiliriz. AKP tabanı 5 yıldan fazla bir süre üniversitedeki başörtüsü yasağının sürmesine razı oldu ve sonunda düzelecekmiş gibi bu yasak kalkıyormuş gibi bir görüntü var. Kamudaki yasak söz konusu olduğunda da aynı sessizlik olacaktır, sabır olacaktır. Buradaki sorun şu: Bunu hakikaten AKP yapmak isteyecek mi? Ben şu aşlamada böyle bir şeyin söz konusu olduğunu sanmıyorum ama ilerde bunun kademe kademe değişik alanlara yaygınlaştırılması ihtimali tabiki var. Ama bugün için kesinlikle böyle bir ihtimalin olduğunu sanmıyorum. AKP böyle bir riski göze alamaz bunun altından kalkabileceğini düşünmüyorum.

301’DE BÜYÜK DEĞİŞİKLİK OLMAZ
Basında 301. maddenin şimdilik rafa kaldırıldığına ilişkin haberler yer aldı bu konuya ilişkin bir değerlendirmeniz nedir?

Ruşen Çakır: Onu da yapacaklar ama zaten 301’e çok da gönüllü bir şekilde dokunamayacaklardı, mecburen yapacaklardı. Türban da bunun bahanesi oldu. Biraz daha zaman kazanmış olacaklar. Ama 301’de de zaten çok büyük bir değişiklik olacağını sanmıyorum. 301’de Avrupalıların biraz tedirginliğini ve Türkiye’deki liberal çevrelerin beklentilerini yatıştırmaya yönelik küçük bir takım düzenleme olur. Onun da bugün türban nedeniyle gecikmiş olması AKP’yi çok fazla rahatsız etmiyor.

Prof. Özbudun: Endişe bertaraf edildi


Türban teklifi Meclis Başkanlığı’nda