İstanbul gezi programlarının ayrılmaz bir parçası olan gizemli mekana, bugüne kadar ABD eski Başkanı Bill Clinton’dan Hollanda Başbakanı Wim Kok’a, İtalyan eski Dışişleri Bakanı Lamberto Dini’den İsveç eski Başbakanı Göran Persson’a ve Avusturya eski Başbakanı Thomas Klestil’e kadar birçok yabancı konuk oldu. Sarnıcı, 2007 yılında toplam 1 milyon 250 bin kişi ziyaret etti.
Yabancı misafirlerin gözde mekanı Yerebatan Sarnıcı, 542 yılında Bizans İmparatoru Justinyen tarafından At Meydanı’nın diğer tarafında bulunan Büyük Saray’ın su ihtiyacını karşılamak üzere yaptırılmıştı.
100 bin ton su depolama kapasitesine sahip sarnıcın suyu, Bozdoğan ve Mağlova su kemerleri vasıtasıyla 19 kilometre uzaklıktaki Belgrad Ormanları Eğrikapı su taksim merkezinden temin edilirdi.
İstanbul’un fethinden sonra yaklaşık 100 yıl süreyle sarnıcın varlığı fark edilmedi. Sarnıç ancak, bodrumlarında su biriktiren ve deliklerden sepet sarkıtarak balık tutan insanların varlığının anlaşılmasıyla keşfedildi.
Osmanlı döneminde onarılarak kullanılan sarnıcın giriş kısmındaki evler, 1940’lı yıllarda belediye tarafından istimlak edilerek, giriş için düzenli bir bina yapıldı. Sarnıçta, son restorasyonda tekrar su verildiği için bugün hala 1-2 metre yüksekliğe kadar su bulunuyor.
52 basamakla inilen sarnıçta, her biri 9 metre yüksekliğinde 336 sütun yer alıyor. 4 metre 80 santimetre kalınlığındaki duvarları tuğladan örülü olan sarnıcın tuğla döşeli zemini su geçirmez Horasan harcıyla sıvandı.
Sarnıç, onarımlardan sonra Cumhuriyet döneminde İstanbul Belediyesi tarafından müze haline getirilerek ziyarete açıldı.
1985 ve 1994 yıllarında 2 büyük temizlik ve onarım çalışması yapılan sarnıç, bugün Kültür A.Ş tarafından işletilmekte olup müze olmanın yanında ulusal ve uluslararası etkinliklere de sahne oluyor.
Sarnıç’ta izlenebilecek etkinlikler arasında “Klasik Türk Müziği Konserleri”, “Mevlevi Sema Gösterileri”, “Yerebatan Şiir Akşamları” ve sergiler yer alıyor.
