Karbonmonoksit gazının ilk olarak yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi, baş ağrısı ve uyku haliyle ortaya çıktığını ifade eden Gül, bu şekliyle doku ve hücrelerin oksijen yerine zehirli karbonmonoksit gazını aldığını belirtti.
Karbonmonoksitin renksiz, kokusuz, tatsız ve irritan (tahriş yapmayan) bir gaz olduğunu bildiren Gül, bu özelliklere sahip olan gazın duyu organlarıyla kolayca fark edilemediği için zehirlenmeye ve ölümlere neden olabildiğini kaydetti.
Zehirlenmelerinin “bilgisizlik, ihmal ve dikkatsizlikten meydana geldiğini” ifade eden Gül, bu tip zehirlenmeleri engelleyebilmek için havalandırması yetersiz olan küçük alanlarda bacasız soba, mangal ve şofben kullanılmaması gerektiğini bildirdi.
Soba, şofben, mangal ve doğal gaz kullanılan ortamlarda yorgunluk, halsizlik, baş dönmesi, baş ağrısı, uyku hali, bulantı, kusma, görme bulanıklılığı, huzursuzluk hissedilince pencere ve kapıların açılması gerektiğine dikkat çeken Gül, “Odaya taze hava girmesi sağlanmalı, belirti ne olursa olsun zehirlenen kişi mutlaka açık havaya çıkartılmalıdır. Çok hızlı hareket edilmelidir. Saniyelerin önemli olduğu hatırlanmalıdır. Kişi gazdan etkilenmiş ve temiz havaya çıkarıldığı halde bilinci kapalı ise yan çevrilmeli ve 112 Acil Servis’e haber verilmelidir” dedi.
ÖNLEMLER
Sobaların tekniğine uygun olarak kurulması gerektiğini, uygun kurulmayan sobalarda yakıtların eksik ve verimsiz yanmasıyla birlikte kirli gazların ve küçük parçacıkların baca çapının küçülmesine, soba yanma verimliliğinin düşmesine neden olduğunu anlatan Gül, şunları kaydetti:
“Baca ve soba boruları temizlenmeli fazla boru ve dirsek kullanılmamalıdır. Boru bacayı daraltmamalı, hava sızdırmamalıdır. Soba ve şofbenlerin, yeterli miktarda hava temini ve verimli bir yanma için baca yüksekliği tekniğe uygun olmalıdır. Rüzgarlı havalarda baca tepmesini ve yağmur suyunun bacanın içini ıslatmasını önlemek için rüzgara göre yön değiştiren yeni tip baca başlıkları kullanılmalıdır. Sobalar tekniğe uygun yakma yöntemleriyle yakılmalı, özellikle üstten yakılacak şekilde düzenlenmiş olmalı ve yanmakta olan sobanın üzerine özellikle gece yatma saatlerinde kömür atılmamalı, sobanın baca kapağı kesinlikle kapatılmamalıdır. Ucuzluğu nedeniyle kalitesiz kömür tercih edilmemelidir, çünkü kalitesiz kömür yanma sonrası daha fazla zehirleyici gaz çıkarır. Sobada lastik, plastik, boya, petrokok ve tıbbi çöpler yakıldığında çok zararlı ve zehirleyici gazlar oluşturacağından kesinlikle yakılmamalıdır.”
Bacaların da uygun yöntem ve belirli aralıklarla temizlenmesi gerektiğini ifade eden Gül, “Gaz zehirlenmeleri içerisinde, soba zehirlenmelerinden sonra en çok ölüm doğal gaz zehirlenmelerinden olmaktadır. Bu nedenle doğal gaz tüketimli cihazlar, ilgili teknik servisince uzman bir kişi tarafından kurallara uygun bir şekilde kurulduktan sonra kullanılmalıdır” dedi.
