Prof. Özbudun yeni anayasa taslağını anlattı

Taslağın hazırlığında hiçbir ülkeyi tek başına örnek almadıklarını bildiren Özbudun, ancak değişik ülkelerin uygulamaları ve Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi belgelerinden yararlanıldığını kaydetti. “Tamamen yerli bir ürün” ortaya çıkardıklarını ifade eden Özbudun, Türkiye’nin koşullarını, ihtiyaçlarını ve beklentilerini gözönünde bulundurduklarını vurguladı.

İNSAN HAKLARI GÜVENCESİ GÜÇLENDİRİLİYOR
Özbudun, “Sivil Anayasa” tanımlarına dikkat çekerek, “Buna sivil anayasa denilmesinin kastı, yapılma biçimindendir. Halkın hür iradesiyle yaptığı, tartışma ve uzlaşma yoluyla yapılması anlamındadır. Çünkü bugüne kadarki anayasalarımız böyle hazırlanmadı” dedi.

İDEOLOJİYE BAĞLI OLMAMALI
Özbudun, 138 maddelik taslağın tümüyle akademisyenler tarafından hazırlandığını, Türkiye Barolar Birliği ve TOBB’un daha önce hazırladığı anayasa taslaklarından da yararlanıldığını bildirdi. Taslağın siyasilerin süzgecinden geçtikten sonra geniş çapta tartışmaya açılması gereğine işaret eden Özbudun, yeni anayasa hazırlanırken en geniş anlamda toplumsal uzlaşmanın sağlanmasının önemini vurguladı.

Bir anayasanın ideolojiye bağlı olmasının doğru olmadığına işaret eden Özbudun, “Anayasa siyasi yarışmayı belirleyen bir belgedir. Belirli bir ideolojiyi yansıttığı takdirde o ideolojiyi yansıtmayanları gayrımeşru durumda bırakır. Bu nedenle renksiz bir anayasa yapılması görüşlerinde haklılık vardır” diye konuştu.

Özbudun, hazırladıkları taslağın “Temel hakların standartlarının yükseltilmesi, evrensel insan hakları belgelerindeki güvencelere sahip olması, güvencelerinin güçlendirilmesi, hukuk devleti üzerindeki kısıtlamaların kaldırılması” ilkelerine dayandığını anlattı.

CUMHURBAŞKANININ YETKİLERİ
Cumhurbaşkanının yetkilerinin de parlamenter sistemle uyumlu olacak şekilde azaltılmasının öngörüldüğünü belirten Özbudun, cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesi konusunda ise “Parlamenter sistem bakımından önemli olan seçilme usulü değil, yetkilerinin kapsamıdır. Avusturya, Finlandiya ve İrlanda gibi ülkelerde de cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesinin örnekleri var” dedi.

ETNİSİTE VURGUSU HAFİFLETİLİYOR
Anayasanın değiştirilemez maddelerinin ise yeni taslakta korunduğunu belirten Özbudun, vatandaşlık tanımıyla ilgili alternatif önerilerde bulunduklarını anlattı. Özbudun bu alternatiflerde “etnisite üzerindeki vurgunun hafifletildiğini” kaydetti.

Türkiye’de yargı denetimine tabi olmayan bir takım işlemler bulunduğunu, buna örnek olarak, Askeri Şura ve Hakimler Savcılar Yüksek Kurulu kararları ile cumhurbaşkanının tek başına yaptığı işlemler ve OHAL kararnamelerini gösteren Özbudun, bunların yargı denetimine açılmasının kendi taslaklarında yer aldığını söyledi.

AB’YE TAM UYUM SAĞLANIYOR
Temel haklar ve hürriyetlerin bir bölümünün daha önce AB uyum paketleriyle AİHM standartlarına uydurulduğunu belirten Özbudun, bu konuda eksikliklerin olduğu konularda da tam uyumu gerçekleştirmeye çalıştıklarını anlattı.

AK PARTİ’Lİ FIRAT: SEÇİMDEN SONRA BAŞLAYACAĞIZ
Başbakan Tayyip Erdoğan tarafından hukukçu milletvekilleriyle birlikte taslak üzerinde çalışma yapmakla görevlendirilen AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Dengir Mir Mehmet Fırat, cumhurbaşkanı seçiminin ardından taslak üzerinde çalışmaya başlayacaklarını söyledi.

AK Parti’nin hukukçu milletvekillerinden oluşan 10 kişilik komisyonun taslak üzerinde çalışacağını belirten Fırat, “Henüz toplanıp nasıl bir çalışma yapacağımızı belirlemedik. Cumhurbaşkanı seçimini tamamladıktan sonra bir araya gelip bir takvim belirleyeceğiz” dedi.

AK Parti’nin çalışmasını tamamlamasının ardından taslak kamuoyunda tartışmaya açılacak. Yargı organları, barolar, üniversiteler, hukukçular, meslek örgütleri ve sivil toplum kuruluşlarına gönderilecek olan taslakla ilgili görüş istenecek. Bu görüşlerin ardından Meclis boyutu başlayacak olan anayasa hazırlığı için TBMM Uzlaşma Komisyonu oluşturulacak.