Araştırmaya katılanlara “Son seçimlerde, kişisel olarak sizin için en önemli konu, yani bir numaralı mesele neydi?” sorusuna, sayısız değişik yanıt geldi. Ama sınıflandırma sonucu, ilk sıraya yüzde 15’le, cumhurbaşkanlığı seçimi geçti. Prof. Esmer’e göre cumhurbaşkanı seçiminde yaşanan tartışma, AK Parti’nin oyunu “taş çatlasa birkaç puan” artırdı. Esmer’e göre, AK Parti’ye oy verenler kararını daha önce vermişti; cumhurbaşkanı tartışması bu kararı değiştirmedi.
GÜL’E MHP’Lİ SEÇMEN DE DESTEK VERİYOR
Cumhurbaşkanlığı için gönüllerinden geçen isim sorulduğunda, araştırmaya katılanlardan 100’e yakın farklı isim geldi. Bunlar arasında şu anda hayatta bulunmayanlar bile vardı. Buna karşın, araştırmaya katılanların yarısı Abdullah Gül’ün adını verdi. İkinci sırada bugünkü cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer bulunuyor; ancak onun adını verenlerin oranı sadece yüzde 6. Abdullah Gül’e en büyük destek AK Parti seçmeninden geliyor. Araştırmaya katılan MHP seçmenlerinin dörtte biri de Gül’e destek verdi.
DİNDAR CUMHURBAŞKANI
“Cumhurbaşkanının dindar olması ne kadar önemli?” sorusuna verilen yanıtlar da ilginç. “Çok önemli” diyenler yüzde 27, “Biraz önemli” diyenler yüzde 32, “Pek önemli değil” diyenler yüzde 20, “Hiç önemli değil” diyenler yüzde 21 oranında...
AK Parti seçmeni, “dindar cumhurbaşkanı” konusunda en istekli grup. AK Parti’ye oy verenlerin dörtte üçü, dindar cumhurbaşkanının kendileri için önemli olduğunu söylüyor. CHP seçmenleri arasında ise, cumhurbaşkanının dindar olmasına önem verenlerin oranı yüzde 38...
SON ÜÇ SEÇİMDE SEÇMENİN TAVRI HEP AYNI
Araştırmayı yüz yüze konuşma yöntemiyle yaptıklarını anlatan Prof. Esmer, aynı araştırmayı 1999 ve 2002 seçimlerinden sonra da yaptıklarını belirterek, 1999 ve 2002’de seçmeni etkileyen faktörlerle, bugün seçmeni etkileyen faktörlerin neredeyse birebir aynı olduğunu söyledi. Seçmenin önce kendisini sağa ya da sola yerleştirdiğini, sonra o bölümde bir parti seçtiğini belirten Prof. Esmer, sağda ve soldaki kitlelerin esas belirleyici olduğunu söyledi. Esmer, “Seçmen partiler arasında yüzüyor. Daha önce partinin adı ANAP’tı, bugün AK Parti” dedi.
Araştırmaya göre, seçmen yelpazenin en soluna CHP’yi, en sağına ise AK Parti’yi yerleştiriyor. Kendisini solda tanımlayan seçmenin yüzde 70’i CHP’ye oy vermiş; bu kesimden MHP ve AK Parti’ye oy verenlerin oranı yok denecek kadar az. Sağ uç seçmenden de CHP’ye oy verenlerin oranı sadece yüzde 1. Merkez sağ ve sağ uçta ise AK Parti’nin oyu yüzde 63 - 65 civarında...
1999’dan bu yana da, seçmenin sağ-sol konumu neredeyse hiç değişmedi. Sol aynı kaldı, merkez ise birkaç puan sağa kaydı.
LAİKLİK VE DİNDARLIK
Sağ-sol ayrımının, laiklik ve dindarlık ayrımı ile örtüşüp örtüşmediği de araştırmanın bir diğer başlığıydı. Araştırmaya katılanlara “İçinde bulunduğumuz dünyayı ve evreni anlayabilmek için, din kitapları mı, yoksa bilimsel buluşlar mı daha önemli?” sorusu yöneltildi. AK Parti seçmeninin yüzde 59’u din kitaplarına öncelik verirken, CHP seçmeninde bu oran yüzde 15 oldu. MHP seçmeninin de yüzde 46’sı din kitaplarına, yüzde 51’i ise bilimsel buluşlara öncelik veriyor.
“Şu iki ifadeden hangisi sizin görüşünüze daha yakın? Din ve dünya işleri kesinlikle birbirinden ayrılmalı mı, yoksa din ve dünya işleri birbirinden ayrılamaz mı?” sorusuna ise, AK Parti seçmenlerinin yüzde 53’ü, CHP seçmeninin yüzde 90’ı “ayrılmalı” yanıtı verdi.
Bu başlıkta, “Ramazan ayında lokantalar oruç saatinde kapalı mı olmalı?” sorusuna ise, AK Partili seçmenin yüzde 53’ü, CHP seçmeninin yüzde 12’si “kapatılmalı” yanıtı verdi.
AK Parti seçmeninin yüzde 83’ü plajda mayoyla dolaşmayı günah saydığını belirtirken, CHP seçmeninin yüzde 86’sı “Hayır” yanıtı verdi.
EN GÜVENİLİR LİDER ERDOĞAN
Liderlerin seçmen tercihlerinde çok büyük rolü olduğunu ortaya koyan araştırmada, oy tercihi üzerinde etkili faktörler sıralanırken, liderlerin güvenilirliği faktörüne 0-10 arasında verilen puan 7 oldu. Bu ortalama, 20 faktör arasında üçüncü sırada. Daha yüksek ortalamaya sahip iki faktör ise işsizlik ve ekonomik durum oldu.
 |
|
AK Parti seçmeni liderin güvenilirliğine 8.35 puan verdi. Erdoğan tüm seçmenlerden oy alırken, Deniz Baykal’ın kendi seçmenlerinden aldığı oy da dahil puanı 5,27’de kaldı.
Araştırmaya katılanların yüzde 30’u, görüşlerini makul düzeyde temsil eden bir liderin bulunmadığını da kaydettiler. “Liderim beni makul düzeyde temsil ediyor” diyenlerin AK Parti’deki oranı yüzde 86 olurken, CHP’de yüzde 53, MHP’de yüzde 75 oldu. İlginç bir sonuç, CHP seçmenlerinin lider olarak Tayyip Erdoğan’ın adını da telaffuz etmeleri oldu. CHP’li seçmen yüzde 65 Baykal, yüzde 11 Mustafa Sarıgül derken, Erdoğan’ın adını verenlerin oranı yüzde 9 oldu.
