‘Dünyanın 8. Harikası’nın izinde

Kazı Başkanı Yrd. Doç. Dr. Nurettin Koçhan, bilinen tarihi M.Ö 10. yüzyıla kadar uzanan antik kentin, 943 ve 1063 yıllarındaki iki büyük depremin de etkisiyle önemini yitirerek zamanla terk edildiğini söyledi.

Kentin, Roma İmparatoru Hadrianus’un yaptırdığı tapınakla tarihte önemli bir yere sahip bulunduğunu belirten Koçhan, 1988 yılında başlayan fakat ödeneksizlik nedeniyle 1997-2006 yılları arasında ara verilen kazı çalışmalarının, bu yıl 4 arkeolog, 20 öğrenci ve 20 işçi ile sürdürüldüğünü kaydetti.

MERMER SÜTUNLAR, İSTANBUL’A
Koçhan, kazılarda ulaşılan 105’e 85 santimetre boyutundaki mermer çatı kiremidinin, şimdiye kadar bulunan en büyük kiremit olduğunu vurgulayarak, şöyle konuştu:
“Bulduğumuz kiremidin boyutu, tapınağın büyüklüğü hakkında bir fikir veriyor. Şimdiye kadar yaptığımız çalışmalarda, tapınağın 7 bin 500 metrekare alan üzerine oturduğunu tahmin ediyoruz. Kaynaklara göre tapınağın mermer sütunları, 20 metreyi geçiyor. Bu, Atina’daki Zeus tapınağından da Didim’deki Apollon tapınağından da büyük olduğu anlamına geliyor. Fakat kentin önemi azalınca, Doğu Roma ve Osmanlı döneminde tapınağın sütunlarının çoğu, İstanbul’un imarında kullanılmış. 15. yüzyıla ait kaynaklarda, tapınağın 33 sütununun hala yerinde olduğu söyleniyor. Amacımız, 5 yıla kadar bulduğumuz parçaları bir araya getirerek, tapınağın en azından bir kısmını ayağa kaldırabilmek. Bu yılki kazılarda ise tapınağın ön kısmında bulunduğunu tahmin ettiğimiz, Zeus veya Hadrianus’un kabartmasın bulmayı hedefliyoruz.”

“Kyzikos Antik Kenti”nin, 2 bin 500’e 2 bin 500 metre büyüklüğündeki alana kurulu durumda bulunduğunu belirten Koçhan, 3 ayrı limanı olan kentte, meclis binası, metroon ana tanrıça tapınağı ve amfitiyatro bulunduğunu, bu alandaki kazı çalışmalarının ise kamulaştırma yapıldıktan sonra başlayabileceğini dile getirdi.

“ROMA’DAKİ KOLEZYUM KADAR BÜYÜK AMA...”
Koçhan, Kyzikos’taki kalıntılardan en önemlilerinden birisinin, dere üzerine inşa edilmesi nedeniyle su savaşlarının veya su oyunlarının yapıldığı tek örnek sayılan amfitiyatro olduğunu anlatarak, şunları kaydetti:
“Bu mimari eserin boyutları da dikkat çekici, Roma’daki kolezyumla yakın ölçülere sahip... Fakat yaptığımız yüzey araştırmasında, tüm basamaklarının mermer olması nedeniyle alınarak, yine İstanbul’a götürüldüğünü görüyoruz. Geriye sadece sahne kısmının kaldığı görünüyor. Kamulaştırma işlemi tamamlanınca, tiyatroda da çalışma başlatacağız.”

Koçhan, “Kyzikos Antik Kenti” kazı çalışmalarında, henüz yolun başında olunduğunu dile getirerek, “Çalışmalarda sorun olmazsa, dünyada büyük bir ilgi uyandıracak bir antik kenti, 50-60 yıl sonra ortaya çıkaracağız” dedi.