İnsan vücudunun belli bir dereceye kadar ısı artışlarını dengeleyebildiğini ve kendini soğutmak için terleme ya da deri yüzeyine fazla kan pompalayarak vücut ısısını düşürebildiğini anlatan Bakar, ancak herhangi bir nedenle bu iki mekanizmanın düzenli çalışamadığı durumlarda vücudun kendini soğutamadığı için artmış olan iç ısının kalıcı hasarlar oluşturabileceğini söyledi.
ÇOCUKLAR VE YAŞLILAR İÇİN DAHA RİSKLİ
Bakar, sıcak çarpmasından; kalp, tansiyon, diyabet, kanser ve böbrek hastaları ile normal kilosunun çok altında ve çok üzerinde olanlar, psikolojik ya da psikiyatrik rahatsızlığı bulunanlar, 65 yaş üzeri kişiler, çocuklar ve hamilelerin daha çok etkilenebildiklerine işaret etti. Bakar, “Oldukça tehlikeli olabilen güneş çarpması ya da sıcak çarpması ve bunun neden olduğu vücudun aşırı su kaybı, tehlikeli sağlık problemlerine neden olabilir. Bu durumdan en çok etkilenenler, küçük yaştaki çocuklar ve yaşlılardır” dedi. Çocuk ve yaşlıların bünyelerinin zayıflığı nedeniyle güneşe ve aşırı sıcaklığa karşı daha hassas olduklarını hatırlatan Bakar, aynı şekilde sıcak ortamlarda çalışan ağır sanayi işçilerinde de yüksek ısıya bağlı olarak güneş çarpması belirtileri görülebileceğini söyledi.
GÜNEŞ ÇARPMASININ BELİRTİLERİ
Bakar, sıcak çarpması ve bu nedenle oluşabilecek sıvı kaybının ilk belirtisinin, kendini yüksek ateş ile gösterdiğini anlatarak, diğer belirtilerin ise bol terleme, nabzın hızlanması ve vücut ağrıları olduğunu, susuzluk hissi ve bilinç bulanıklığı da görüldüğünü kaydetti.
ACİL SERVİSE BAŞVURULMALI
41 dereceye kadar kendini koruyabilen vücudun, sıcak çarpması ve beraberindeki aşırı sıvı kaybı durumlarında bunu başarmayabileceğini ifade eden Bakar, bu durumda ilk olarak etkilenen organın beyin olduğunu dile getirdi. Bakar, şunları kaydetti: “Sıcak çarpmasında dayanılmaz baş ağrısı, huzursuzluk ve bitkinlik vardır. Aşırı yorgunluk, hızlı nabız atımı ve beraberinde hızlı soluk alıp verme ve kas krampları birbirini takip eden olaylardır. Vücut hızla ısınır, yüze hızlı bir kan akımı olur ve yüz kıpkırmızı görünür, terleme yoktur. Düzensiz ateş ve yavaş yavaş bilinç kaybı, hastalık tablosunun ağırlaşmaya başladığını gösterir. Durumun aciliyeti nedeniyle sıcak çarpması ile karşılaşılması durumunda 112 Acil Servis’ten yardım istenmeli ve kişi hemen bir sağlık kuruluşuna götürülmelidir.”
Tıbbi yardım gelene kadar hastanın hemen serin ve gölge bir yere taşınması, ateş ve nabzı ile bilincinin kontrol edilmesi, bilinci açık ise yarı oturur pozisyonda bekletilmesi gerektiğine dikkati çeken Bakar, hastanın bilinci kapalıysa ya da daha kötüye gidiyorsa sol tarafı üzerine yatırılarak, nefes alıp vermesinin kolaylaştırılması gerektiğini vurguladı.
Bakar, hastaya mümkünse soğuk duş aldırılabileceği ya da duruma göre kasıklarına, el ve ayak bileklerine, başına ve boynuna soğuk kompresler uygulanabileceğini de ifade ederek, vücut ısısını düşürmek için oda sıcaklığının da düşürülmesi gerektiğini belirtti.
SICAK ÇARPMASINDAN KORUNMAK İÇİN
Bilinci açık olan hastaya alkolsüz ve soğuk içecekler, tercihen su içirmeye gayret edilmesi, ancak bilinci kapalı ya da bulanıksa hiçbir şey içirilmeye çalışılmaması gerektiğini de vurgulayan Bakar, sıcak çarpmasından korunmak için şu uyarılarda bulundu:
Dışarıda işiniz varsa sabah ve öğleden sonraki saatleri tercih edin.
Yanınızda mutlaka dolu bir su şişesi taşıyın. Su ihtiyacınızın olmadığını hissetseniz bile günde en az bir litre su tüketmeye özen gösterin.
Bol miktarda tuzlu ayran tüketin.
Alkollü içeceklerden uzak durun.
Başınıza şapka almayı unutmayın. Ayrıca ince, pamuklu giysiler tercih edin. Naylon içeriği yüksek giysiler vücudunuzu gereksiz ısıtacaktır.
Kronik bir hastalığınız varsa güneş ışınlarının etkili olduğu 11.00 ile 15.00 saatleri arasında dışarıda uzun süreli vakit geçirmekten kaçının.
Çocuklarınızın gölgede olmalarına özen gösterin.
Kendinizi güneşin altında halsiz hissetmeye başladığınızda gölge bir yere geçin ve etrafınızdakilerden yardım isteyin, vücudunuzu soğutun, elinizi, yüzünüzü yıkayın ve mutlaka bir bardak su içmeye gayret gösterin.
Güneş altında yapılan plaj voleybolu, yüzme, sörf gibi güç isteyen sporları yaparken kendinizi fazla zorlamayın.
Yorgunluk hissettiğinizde ya da aşırı terlediğinizde spor yapmaya ara verin.
Su ihtiyacınızı karşılayın, gölge bir yerde dinlenin.
Kapalı mekanların düzenli havalandırılmasına dikkat edin.
