NEW YORK - ABD’nin Boston kentindeki Harvard Kamu Sağlığı Okulu’ndan Dr. Frank B. Hu, yaptıkları çalışmanın, kanlarındaki trans yağ seviyesi yüksek olan kadınların olmayanlara göre kalp krizi geçirme riskinin üç kat fazla olduğunu ortaya çıkardığını söyledi.
İnsan vücudunun trans yağ üretmediğine ve bu yağların kaynağının sadece alınan besinler olduğuna dikkati çeken Hu, özellikle hamur işleri, kraker ve kızartılmış yiyeceklerin bu açıdan zengin olduğunu kaydetti. Hu, ABD’de hidrojene yağların ve bu yağı içeren diğer besin kaynaklarının kullanımının kısıtlanmasının kalp-damar hastalıklarının azalmasına da yardımcı olacağını kaydetti.
Hu ve arkadaşları, kalp ve diğer hastalıkların gelişiminde doğum kontrol hapları, beslenme ve yaşam tarzlarının etkisini araştırmak için yaptıkları geniş çaplı araştırmada, 1989-1990 yıllarında 32 binden fazla hemşirenin kan örneğini analiz etti.
Circulation dergisinde yayımlanan araştırmaya göre, Hu ve arkadaşları takip eden 6 yıl içinde, sağlıklı 327 kadınla karşılaştırılan kadınlardan trans yağ oranı yüksek 166’sının kalp krizi geçirdiğini tespit etti.
Kırmızı kan hücrelerindeki trans yağ oranının trans yağ tüketimiyle bağlantılı olduğu, bunun da kötü kolesterolün (LDL) yükselmesi ve iyi kolesterolün (HDL) düşmesiyle ilgili olduğu belirtildi.
Hu, trans yağ alımının Avrupa ülkelerinde azaltıldığını hatırlatarak, buna karşın bu yağların ABD’de halen yüksek oranlarda kullanıldığını kaydetti. Hu, trans yağların bazı yiyeceklerle New York ve Philadelphia gibi kentlerdeki restoranlarda yapılan yemeklerde kullanılmaması çabalarının, nüfusun geneline yayılmasının faydalı olabileceğini bildirdi.
Bilim adamları, araştırmalarının, trans yağların kalp sağlığına zararlı etkilerini göstermek için yeni kanıtlar ortaya koyduğunu söyledi.
Trans yağların kalp damar sağlığı açısından zararlı olduğu uzun zamandır biliniyor. Bu yağlar özellikle fast food restoranlarda (özellikle kızarmış patateste) bol miktarda kullanılıyor.
Geçen yıl alınan karara göre, ABD’nin New York şehrinde Temmuz 2007’ye kadar porsiyonlarda en fazla 0.5 gr trans yağ kullanabilecek, 1 Temmuz 2008’de de bütün yemeklerde trans yağ kullanımı yasaklanacak. Karar, içinde McDonald’s ve Burger King gibi restoran zincirlerinin de bulunduğu 24 bin işletmeyi kapsıyor.
Trans yağların ülkemizde kullanımı
oldukça yaygın olduğundan konu dahada
önem kazanmaktadır.ABD de yiyeceklerin
etiket bilgilerinde trans yağ oranları
yazıldığı halde ülkemizde halen bu
zorunlu değildir. Bu nedenle alınacak
günlük trans yağ miktarlarını
hesaplayamıyoruz.Dileğim bizde de
yieyecekler içindeki trans yağ
oranlarının belirtilmesidir.Haberdede
belirtildiği gibi özellikle hazır
gıdaların üretiminde kullanılan bu
yağlar kötü kolesterol (LDL) değerini
yükseltip, iyi kolesterol olan HDL yi
düşürerek iki yönlü zararlı etki
yapmaktadır.Bu nedenle özellikle fast-
food yiyecekleri tüketirken çok daha
dikkatli olmak zorundayız.Aksi halde
özellikle çocukluk çağlarında
tüketilen bu yağlar ilerde kalp
hastalıkları için zemin oluşturabilir.
Trans yağlar özellikle hayvansal
yağların içinde, kırmızı et ve tavuk
eti ile derisinde olduğu gibi
margarinlerde de bulunmaktadır. Fakat
oranları her yiyecek grubunda değişik
olabilmektedir. Örneğin tereyağında
trans yağ oranı %5 iken bazı margarin
türlerinde ve et ürünlerinde %15-20
lere çıkabilmektedir.Bu nedenle
baştada belirttiğim gibi yetkili
kuruluşlar bu araştırmanın sonuçlarını
dikkate alarak gıda maddelerinde trans
yağ miktarlarının belirtilmesini
zorunlu tutmalıdır.
Saygılarımla...
Dr.Bayram Yıldız
İzmir
