İSTANBUL - Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in davetlisi olan Papa 16. Benedikt’ten önce Papa 6. Paul 1967’de Cevdet Sunay’ın, Papa II. Jean Paul ise 1979’da Fahri Korutürk’ün resmi davetiyle Türkiye’ye gelmişti. Asıl amacı Katolik ve Ortodoks ilişkilerini geliştirmek olan ziyaretlerde papalar, Müslümanlıra ya da İslam’a değil, Hıristiyanlara yönelik mesajlar veriyor ve bu ziyaretler bir şekilde protestolara neden oluyor. NTV Roma Temsilcisi Lütfullah Göktaş tarihteki Papa ziyaretlerini anlattı...
ZİYARETLER 1960’TAN SONRA BAŞLADI
“1960 yılından itibaren her Papa görev süresince en az bir kez Türkiye’yi ziyaret ediyor. 6. Paul’ün ardından Papa I. Jean Paul seçildi ancak üç ay gibi kısa bir süre görevde kaldığı için Türkiye’yi ziyaret edemedi. Sonra 1979’da Papa II. Jean Paul geldi ve Fener Rum Patrikhanesi’ni ziyaret etti. Şimdi de 16. Benedikt geliyor.”
ZİYARETLER SIRASINDA YAŞANAN OLAYLAR
“Türkiye’ye yapılan Papa ziyaretleri öyle ya da böyle protestolara neden olmuştur. Bundan önceki ziyaretlerde de ülkenin bir kesimi mutlaka, “Papa’nın Türkiye’de ne işi var” diyerek protesto gösterileri yaptı ama her iki ziyarette de kayda değer bir olay yaşanmadı.”
ZİYARETLERİN TEMEL KARAKTERİSTİĞİ
“Normal prosedürde Patrikhane ve Vatikan bir şekilde anlaşıyor ve Papalar aynı zamanda devlet başkanı da oldukları için Türkiye’den cumhurbaşkanı tarafından bir resmi davet çıkarılıyor. 1967’de Cumhurbaşkanı Cevdet Sunay, 1979’da ise yine Cumhurbaşkanı Fahri Korutürk resmi davette bulunmuştu. Aslında Patrikhane için gelen Papalar böylece gelmişken Türk yetkililerle de görüşüyorlar.”
16. BENEDİKT ZİYARETİNİN DİĞERLERİNDEN FARKI
“Bundan önceki ziyaretlerde Patrikhane’nin davetiyle mutabakat sağlanır ve Türkiye Papa’yı davet ederdi. 16. Benedikt’in ziyaretinin sıkıntılı olmasının en önemli nedenlerinden biri bu prosedürün biraz ihlal edilmiş olmasıdır. 16. Benedikt Papa seçildiğinde yaptığı ilk konuşmada, öncelikli konulardan birinin Hıristiyan kiliseleri arasındaki birliği sağlama olacağını açıklamıştı.  |
|
Papa’ya ilk daveti Patrikhane, Türkiye devleti ile istişare olmaksızın yaptı. Bunun ardından da Vatikan üst düzey yetkilileri Papa’nın Türkiye’yi 30 Kasım 2005’te ziyaret etmek istediğini söyledi. Önce Patrikhane ve Vatikan arasında tarih saptandı ve deyim yerinde ise Türkiye’ye bir emrivaki yapıldı. Krizin başlamasının nedeni budur. Trabzon’daki papaz cinayetinin dış dünyaya yansımasının ardından Türkiye Vatikan’a Papa’nın 30 Kasım’da Türkiye’ye gelebileceğini söyledi ve Vatikan da hemen kabul etti.
ZİYARETLERİN KASIM AYINDA YAPILMASININ NEDENİ
“1967’deki bir ilk ziyaretti ve Papa Kudüs’teki görüşmelerden sonra Türkiye’ye gelmişti, o yüzden Temmuz ayında gerçekleşti. Ama 30 Kasım Fener Rum Patrikhanesi’nin kurucusu olarak bilinen Aziz Andreas yortusudur. Dolayısıyla kilise açısından bu önemli bir tarihtir. Çünkü Vatikan’ın her yıl kutladığı Aziz Petrus yortusunda mutlaka Patrikhane’den bir heyet Vatikan’da bulunur. Aziz Andreas yortusunda da her yıl Vatikan bir heyet ile temsil edilir. Yani bu tarih Vatikan ve Patrikhane açısından önemli bir tarihtir, ziyaretlerin bu tarihe denk getirilmesinin anlamı da budur.”
