LONDRA - Ticari uçak formu Boeing 707nin piyasaya çıktığı 1957den bu yana temel değişimler yaşamadı. Ancak, SAX-40 adı verilen yeni çevre dostu uçak, mevcut uçaklardan çok daha farklı bir forma sahip. Örneğin, kuyruğu olmayan uçağın kanatları da gövdeyle bütünleşik. İngilizce adı Silent Aircraft Initiative (Sessiz Uçak İnsiyatifi) olan uçak, ismi gibi sessiz ve mevcut uçaklara göre yüzde 35 daha az yakıt tüketiyor.
Uçağın ana gövdesi, ebatlarının büyütülüp küçültülmesi gibi kullanım taleplerine uygun tasarlandı. Uçağın motorları kanatların içinde bulunuyor. Bu özellik motorların hem daha kolay bakımını, hem de motor değişimini kolaylaştırıyor. Uçak motorlarının genellikle 30 yıllık ömrü olduğu var sayılıyor.
Uçak tasarımlarında son 50 yılda yeni teknolojiler sayesinde daha hafif makinalar, daha verimli motorlar üretildi. Ancak, SAI ekibinin başkanı Cambridge Üniversitesi profesörü Ann Dowlinge göre, artık uçaklarda temel dizayn değişikliği yapmadan önemli tasarım farkları yaratmak hemen hemen imkansız, bu nedenle de radikal tasarımlar öne çıkmalı.
HAVA TAŞIMACILIĞI İÇİN YENİ DÖNEM Petrol fiyatlarının varil başına 80 dolara dayanmasının, birçok havayolu şirketinin iflasına neden olacağı belirtiliyor. Birçok dev havayolu şirketi, uçaklarda yakıt tasarrufu vadeden yeni teknolojilere ilgi gösteriyor.  | |
Buna karşılık, Boeing ve Airbus gibi uçak devleri, farklı tasarımların ticari olarak kara dönüşmesi konusunda risk almak istemiyor. Boeing, uçak motorunun veriminden çalan havalandırma ve elektrik sistemleri gibi işlevleri üstlenecek yakıt hücresi teknolojileri üzerinde çalışıyor. Bu sistemler ayrıca hidrojen reaksiyonunda su buharı çıkaracağı için oldukça çevreci olacak. Ancak bu teknolojinin ticarileşmesinin 15 yıl alması bekleniyor.
Yeni kuşak uçakların kullanımı şirketleri için ciddi riskler içeriyor. Örneğin, Boeing 1968de 747 jumbo uçağını çıkarmış, havayolu şirketlerinden talep düşük kalınca da, finansal sıkıntıya girmiş ve çalışan sayısını 100.000den 38.000e azaltmak zorunda kalmıştı. Benzer bir sorunu da bugün Airbus, çift katlı dev A380 ile yaşıyor.
İLK UÇUŞ 2030DA Öte yandan, uçakların çıkardığı sera gazının yarattığı küresel ısınma etkisi yakın gelecekte havayolu şirketlerini zor durumda bırakacak, zira gelişmiş ülkeler çevre vergileri koyacak. Bu yeni kuşak uçaklara olan ilgi ve talebi artıracak. Dowling, SAX-40ın ticari olarak ilk uçuşlarını 2030larda yapabileceğini öngörüyor.
| |