Kararın okunuşu sırasında zorla ayağa kaldırılan Saddam Hüseyin tekbir getirdi, “Çok yaşa Irak. Kahrolsun işgalciler” diye bağırdı.

Karar açıklanmadan önce kurşuna dizilerek infaz edilmek istediğini söyleyen Saddam Hüseyin, Iraklılara mezhep çatışmalarından kaçınmaları çağırısında da bulunmuştu.
Saddam Avrupa basınını böldü

Saddam Hüseyin’in yanı sıra eski Devrim Mahkemesi Başkanı Avad Hamid el Bander ile eski istihbarat şefi Barzan El Tikriti’nin idam cezaları da asılarak infaz edilecek.

Eski Devlet Başkan Yardımcısı Taha Yasin Ramazan’a ömür boyu hapis cezası verilirken, sanıklardan Baas partisinin eski yerel yetkilisi Muhammed Azzam El Ali beraat etti.

Taammüden adam öldürmek ve işkence yapmakla suçlanan eski Baas partisi yerel yöneticileri Abdullah Kahim Rueyd, oğlu Mezhar Abdullah Rueyd ve Ali Daeh Ali ise 15’er yıl hapis cezalarına çarptırıldı.

Irak’ta idam ve ömür boyu hapis cezası alan sanıklar için temyiz süreci otomatik olarak başlıyor. Temyizde onaylansa bile idam cezası kararının devlet başkanı ya da yardımcıları tarafından da imzalanması gerekiyor. Bu sürecin aylar alabileceği belirtiliyor.

ŞİİLER VE KÜRTLER SEVİNDİ, SÜNNİLER TEPKİLİ
Kararın açıklanmasının ardından Şii mahallelerinde ve Kürtlerin yoğun olarak yaşadığı Kuzey Irak’ta sevinç gösterileri düzenlendi. Şiiler ve Kürtler devrik liderin bir an önce asılmasını istedi.

Saddam Hüseyin’in doğum yeri Tikrit ve Sünnilerin yaşadığı diğer bölgelerde ise devrik lidere destek gösterileri vardı. “Canımız kanımız sana feda olsun Saddam” sloganları atan Sünniler, intikam yemini etti.
Irak Parlamentosundaki Sünni bloğu, mahkeminin kararını kınadı ve ülkede Sünni-Şii çatışmasının artacağı uyarısında bulundu.

Saddam Hüseyin kararın okunuşu sırasında ayağa kalkmak istemedi, zorla kaldırıldı. Karar okunurken elinde Kuran tekbir getirerek, "Çok yaşa Irak. Kahrolsun işgalciler" diye bağırdı.

Iraklı Şii ve Kürt liderler ise karardan duydukları memnuniyeti dile getirdi.

IRAK HÜKÜMETİ: BEKLENEN KARAR
Şiilerin liderliğindeki koalisyon hükümetinin sözcüsü Ali El Dabbag, yaptığı açıklamada, “Bu kararın Saddam’ın hak ettiğinden az olduğunu, çünkü suçlarının daha büyük olduğunu ve daha başka bir cezanın mümkün olmadığını”söyledi.

TALABANİ: MAHKEME ADİL
Irak Devlet Başkanı Celal Talabani, Fransa’nın başkenti Paris’te kaldığı otelde Associated Press ajansına verdiği demeçte, “Mahkemenin adil olduğunu düşünüyorum” dedi.

Talabani, ülkesinde gerilim yaratacağı endişesiyle mahkeme kararı hakkında yorum yapmayacağını belirterek, “Irak adliyesinin bağımsızlığına saygı göstermeliyim, çünkü benim yorumlarım durumu etkileyebilir” diye konuştu.

Kürt Dışışileri Bakanı Hoşyar Zebari, Saddam Hüseyin’in idamının kısa süreli şiddet artışına neden olabileceğini ancak uzun dönemde direnişçilerin moralinin bozulacağını savundu.

Şii Başbakan Maliki ise, idam kararıyla bir dönemin sona erdiğini söyledi ve “Saddam Hüseyin ve Baas Partisi, Hitler ve Mussollini diktatörlükleri gibi tarihe karışmıştı” dedi.

‘BUSH’A SEÇİM HEDİYESİ’
Saddam Hüseyin’in avukatları ise, kararın zamanlamasına dikkat çekti ve bunun 7 Kasım’daki ABD kongre seçimleri öncesinde ABD Başkanı Bush’a bir hediye olduğunu kaydetti.

Bush: Büyük başarı • ABD Başkanı George Bush, devrik lider Saddam Hüseyin'in idama mahkum edilmesini ''Irak'ın başarısı'' olarak değerlendirdi. Waco kentinde seçim gezisine çıkarken gazetecilerle konuşan Bush, ''Mahkumiyet kararı, Irak için büyük başarı. Bu dava, Irak halkının, bir zorbanın yasalarını hukuk devletiyle değiştirme çabasında mihenk taşı olmuştur'' dedi. ''Bunun, Irak'taki genç demokrasi ve anayasal yönetim açısından çok önemli başarı olduğu'' yorumunu yapan Bush, Irak'ın daha yapacak çok işi olduğunu söyledi. Saddam Hüseyin, 1980'lerde Şii Duceyl köyünde katliam yaptırmaktan bu sabah idam cezasına çarptırılmıştı.

Rusya’da siyasetçiler ve uzmanlar tarafından da, Saddam Hüseyin hakkındaki kararın, ABD’de bu hafta yapılacak seçimleri etkilemek üzere alındığı yorumları yapılırken, Rusya Dışişleri Bakanlığı’ndan, doğrudan ABD’den sözetmeden davaya dışarıdan etkide bulunmaması gerektiği yönünde daha ihtiyatlı bir açıklama yapıldı.

HALİLZAD: ÖZGÜR TOPLUM İÇİN DÖNÜM NOKTASI
ABD’nin Irak Büyükelçisi Zalmay Halilzad, Saddam Hüseyin ve iki yardımcısına ölüm cezası verilmesinin, “Irak’ta özgür bir toplum kurulması doğrultusunda önemli bir dönüm noktası” olduğunu söyledi.

Halilzad, yaptığı açıklamada, “Bu davada hakimler, savcılar ve savunma avukatlarının hepsi, sindirmelere karşı cesaret göstermişlerdir. Adaleti sürdürme kararlılıkları, ülkenin şu anda karşılaştığı zor koşula rağmen Irak’ta hukukun üstün geleceğinin bir işaretidir” dedi.

İNGİLTERE MEMNUN
İngiltere Dışişleri Bakanı Margaret Beckett, resmi bir ziyaret için gittiği Hindistan’da yaptığı açıklamada, “Saddam Hüseyin ve diğer sanıkların adaletle yüzleşmelerini ve işledikleri suçlardan sorumlu tutulmalarını memnuniyetle karşılıyoruz” dedi.

AF ÖRGÜTÜ KINADI
Uluslararası insan hakları örgütü ise karar tepkili. Uluslararası Af Örgütü’nün Orta Doğu ve Kuzey Afrika programının sorumlusu Malcolm Stuart tarafından yapılan yazılı açıklamada, “Bu dosya, mahkemenin yetkinliğini tartışmaya açan ciddi boşluklarla dolu” ifadesine yer verdi.
Stuart, “Bu dava, uluslararası standartlarla uyum içinde olmalı, Irak’ta kanunların otoritesine ve adaletin tesisine büyük bir katkı sağlamalı ve Saddam Hüseyin rejimi tarafından yapılan insan hakları ihlallerinin sorumluluğunu ve gerçeği ortaya koymalıydı” açıklamasında bulundu.

İNSAN HAKLARI VE ŞİDDET UYARISI
Uluslararası İnsan Hakları Federasyonu, Saddam Hüseyin hakkındaki idam kararını kınayarak, bunun Irak’ta daha fazla şiddete yol açacağı ve intikam saldırılarını tırmandıracağı uyarısında bulundu.

Avrupa Konseyi de Saddam Hüseyin’i idam etmenin yanlış ve yararsız olacağını savundu. Vatikan da Saddam Hüseyin’in insanlığa karşı işlediği suçlara karşın idam edilmemesi gerektiği, çünkü tüm yaşamların kutsal olduğu açıklamasını yaptı.

KOMŞU ÜLKELER BÖLÜNDÜ
Irak’ın komşularında ise karar farklı tepkilere yol açtı. Kuveyt Meclis Başkanı Cessim el Harafi, ülkesine birçok zararlar veren Saddam Hüseyin hakkında verilen cezanın infazının gecikmemesini umut ettiklerini kaydetti.

Suriye Enformasyon Bakanı Muhsin Bilal ise işgal altındaki bir ülkede görülen bir davanın, gayrimeşru olduğunu söyledi.

DUCEYL KATLİAMI
Irak’ın devrik lideri Saddam Hüseyin’in idam cezasına mahkum edildiği Duceyl davasına konu olan olay, Saddam’a 1982’de suikast girişiminde bulunulmasıyla başladı.

Bağdat’ın 60 kilometre kuzeyindeki 84 bin nüfuslu Duceyl’e 8 Temmuz 1982’de, aşiret liderleriyle görüşmek için gelen Saddam’ın konvoyuna halk arasından ateş açıldı.

Suikast girişiminden hemen sonra Irak ordusu helikopterleri vatandaşlar üzerine ateş açtı. Olayın ardından yüzlerce kişi tutuklandı, işkence gördü ve bunların bir kısmı idam edildi.

Davada Saddam 148 Şii’nin ölümünden sorumlu tutuldu, ancak vatandaşlar Duceyl’de ölenlerin sayısının çok daha fazla olduğunu söylüyor. Kurbanlar arasında birçok kadın ve çocuk da bulunuyor.

Saddam ile birlikte 7 eski Iraklı yetkilinin yargılandığı Duceyl davasının görülmesine geçen sene Ekim ayında başlandı. Dava süresince 3 savunma avukatı öldürüldü, iki kez hakim değişti. Saddam 12 kez duruşmalardan atıldı ya da duruşmalara girmeyi reddetti. Savcılığın 52, savunmanınsa 56 görgü tanığı duruşmalarda dinlendi.

DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ

• Blair trene kaçak bindi

• Saakaşvili: Rusya işgal girişiminde bulundu

• Buquicchio, Venedik Kriterleri’ni anlattı

• İran’dan Ermeni yürüyüşüne izin yok

• Tarık Aziz haftaya mahkemeye çıkıyor