Celal Pir: Evet yeni bir NTV'ye Sorun programıyla yeniden karşınızdayız. Değerli izleyenler bugün NTV'ye Sorun programında sanayi bakanlığı'nın başlatacağı "istihdam projesi"ni ele alacağız. Evet işsizlik, Türkiye'nin en önemli sorunlarından biri. Ekonomide sağlanan iyileşmeye rağmen işsizlik rakamlarının hala yüksek ve bu durum hükümeti harekete geçirdi. Sanayi bakanlığı ilk planda 50 bin kişiye iş olanağı sağlayacak bir istihdam projesi üretti. Bu projede işletmeler işe aldıkları elemana karşılık, kredi alacaklar. İstihdam projesi nasıl işleyecek? Hangi işletmeler, ne şartla kredi alabilecekler? İşsizlerin nereye başvuracak iş sahibi olmak için? Bu soruları ve sizden gelen çok sayıda soruyu bu konudaki en yetkili kişi olan Sanayi ve Ticaret Bakanı sayın Ali Coşkun yanıtlayacak Ankara’dan ama önce sorularınızı aktarmadan önce her zaman olduğu gibi bize ulaşabileceğiniz telefon numaralarımızı anımastamak istiyorum izninizle. Telefon numaramız 0 212 335 40 35 öte yandan Turkcell ve hazırkart sahipleri acıkhat yazıp boşluk bıraktıktan sonra soru ya da görüşlerini yazıp 7710’a kısa mesaj gönderebilirler ya da isterseniz 0 533 279 90 11 numaralı hattımıza kısa mesaj geçebilir veya 0 212 335 00 35 faks mesajı atabilir veya İnterneti kullanabilir, www.ntvmsnbc.com adresinden de bize soru, görüş ve kritiklerinizi, önerilerinizi aktarabilirsiniz programımız boyunca. Gerçekten son derece önemli 50 bin kişiye iş imkanı sağlayabilecek bir projeden bahsediyoruz. Yeni iş imkanından bahsediyoruz. Bu konuyu konuşacağız. Sorularınız aktaracağız ama önce izninizle Ankara’ya dönüp, sayın bakan Coşkun hoşgeldiniz programımıza.

Ali Coşkun: Hoşbulduk, iyi yayınlar. Yalnız ses net gelmiyor çok parazitli. Onun için biraz yüksek konuşalım.

Celal Pir: Peki efendim. İzninizle hemen bir ekonomiste söz vermek istiyorum. Sayın Sönmez Karadağ sorusunu aktaracak. Birlikte izleyelim soruyu.

Sönmez Karadağ (Ekonomist): Öngörülen bu proje hangi aşamalardan geçecek, sistem nasıl işleyecek?

Celal Pir: Evet burada herkesin beklediği soru, proje hangi aşamalardan geçip sistem nasıl işleyecek diyorlar. Ne dersiniz kendilerine?

Ali Coşkun: Şimdi bildiğiniz gibi bu küreselleşme sürecinde rekabet çok öne çıkmaya başladı. Özellikle 2007 yılından sonra bu daha da hızlanacak. Çünkü ticaret örgütü yeni kararlarla gümrük duvarlarının aşağıya çekilmesini öngürüyor. Duvarların aşağıya çekilmesiyle adeta giderek ülkeler arasındaki ekonomik sınırlar kalkıyor. Sadece coğrafi ve siyasi sınırlar kalıyor. Bunu hazırlık bakımından kobilere fevkalade önem veriyoruz. Yani kısa ismiyle kobi, küçük ve orta büyüklükteki işletmeler. Sayısal olarakta bunlar yüzde 99 seviyesinde. Ancak katma değer olarak yüzde 40’lar var. ihracatın yüzde 10’unu yapıyorlar. İstihdamın da yüzde 25-30’unu gerçekleştiriyorlar. Türk ekonomisi dar boğazları aşarak düzlüğe çıktı ve sürdürülebilir bir büyütme hedefiyle makro ekonomik dengeleri kurdu. Ancak burada bazı sorunlar devam ediyor. Çünkü küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin bu kayıt dışı ekonomi dolayısıyla kayıt istihdama büyük ölçüde yöneldiğini ve bunu alışkanlık halinde sürdürdüğünü görüyoruz. Zaten Türk ekonomisinin bana göre şu andaki en büyük sorunu kayıt dışı ekonomi. Bununla mücadele ederken ekonomik yönden bir çok çalışma yapıyoruz. Tabiki kobilere 22 grupta 38 destek veriyoruz. Bilgisayar ortamında değerlendiriyoruz. Biz iktidar olduğumuzda 4.400 civarında kobiyle ilişki kurulur haldeydi ama 48 bürokratik engelle, bunlarla irtibat kuruluyordu. Bu bürokratik engelleri de kaldırdık. 5 işleme indirdik. Şimdi stratejik yol haritasını hazırlayan kobileri inceliyoruz. Geçen sene 15.500 kobiye ulaştık. Bu sene hedefimiz 100.000. Şu anda 44.000’i geçmiş durumdayız. Dolayısıyla bu istihdamı geliştirecek kredi sistemine benzer kredileri biz 2003 yılında ve 2004 yılında da denedik. Bunlardan bir tanesi 2003 yılında biran önce kepenklerini açmaları, işyerlerini çalıştırmaları için zorda kalan şirketlere tefe artı yüzde 5. Yani enflasyon endeksli bir krediyle vakıflar bankasından kobi destek kredisi ve halk bankasından ekspres destek kredisi şeklinde uygulamalar yaptık. Bunlardan oldukça faydalı sonuçlar aldık. Risk oranlarınında 11.1’ler seviyesine düştüğünü görüyoruz. Dolayısıyla dönerli bir kredi sistemleriyle bunları devam ettirirken 2004 yılının Temmuz ayında bu kez kobileri dünya pazarlarına taşıyabilmek için onları markalaşma yönünde teşvikler yaptık. Teknoloji ihtiyaçları için teknoloji geliştirme bölgelerinde teknoloji merkezleri kurduk. 18 üniversiteyle bu çalışmamız başarıyla devam ediyor ve kalite marka seviyesine gelenlere uluslararası fuarlara destek vererek taşıdık ve onları ihracatçı yapmaya çalıştık. İlk defa Türkiye’de sıfır faizle ihracat kredisi verdik 200 bin dolarlık ve 1 yıl içinde 3.532 kobi kuruluşu ihracata yöneldi. Bunlara verilen kredi desteği 434 trilyon lira bugüne kadar. Burada da herhangi bir ödemelerde risk yok, sağlıklı bir yapıda. Buradan cesaret bularak vakıflar bankasıyla başlayan bir çalışmamız var. Bu çalışmayla biraz önce sizin sorduğunuz nitelikli eleman istihdamına yönelik kobi destekleme kredi programını 1 Eylül’den itibaren başlatmayı düşünüyoruz. Burada işlem şöyle; çünkü biliyorsunuz Basel 2 yürürlüğe giriyor ve 2007 yılından sonra Basel 2 standartlarına olmayan kuruluşlar hiç bir bankaya muhatap olarak kabul edilmiyor. Buna hazırlık yapma bakımından da kobilere şimdi bir taraftan eğitimi devam ederken, öbür taraftan onları kurumlaştırmak, eski tabirle müesseseleştirmek için çalışıyoruz. İşte bu çalışmaların başında bazeliki şartlarında onları uyarlama geliyor. Özellikle profesyonel yönetime yönlendirmeye çalışıyoruz. Baba-oğul-dede ilişkisinden biraz daha profesyonel çalışmaya yöneldikleri taktirde. Çünkü Avrupa Birliği de, dünya bankası da IMF’de bu standartları bu dünya ülkelerinde arar oldular. Şimdi de bankacılık sistemi bu konuda çok hassas. Basel 1 ve 2 programlarıyla Türkiye ve bu programa uymayı taahüt etti. İşletme genel müdürü istihdam ettiği taktirde 100 bin Ytl, birim yöneticisi 70 bin, 2 tane istihdam ederse 50’şer ve 100 bin, mühendis istihdam ederse 70 bin, yine birden fazla istihdam ettiği zaman 50’şer binden, dış ticaret uzmanı için 70 bin, teknisyen için 50 bin Yeni Türk lirası ya da dolar olarakta isteyene bu krediler verilebilecek. İşçi istihdam ettiği taktirde işçi başına 20 bin Yeni Türk lirası yani 20 milyar lira verecek. Bunları muhtemel çalışmalar...

Celal Pir: Sayın bakan şunu bir kez daha tekrarlayalım. Yanlış olursa düzeltirsiniz.

Ali Coşkun: 3 yıl içinde 3 ila 5 yıl aslında hesapladık. 50 bin istihdam doğuracağını düşünüyoruz. Ancak bu uygulama sağlıklı yürütüldüğü taktirde ki bankalarla gerekli mutabakat sağlandı. Buradan alacağımız cesaretle sadece vakıflar bankası değil, önce halk bankası ve ziraat bankasıyla sonra da özel bankalarla da bu geliştirildiği zaman çok daha yaygın hale gelecek.

Celal Pir: Özür dileyerek araya gireceğim. Şimdi bir kez daha tekrarlamak istiyorum. İzleyenlerimiz kaçırmış olabilirler. Eğer bir kobi bir genel müdür istihdam ederse profesyonelleşme anlamında 100 bin Ytl, birim yöneticisi için 70 bin Ytl, mühendis için 70 bin Ytl

Ali Coşkun: Çok özür dilerim ses gelmiyor. Çok parazitli geliyor ve anlaşılmıyor.

Celal Pir: Dış ticaret uzmanı alırsa 70 bin lira ve teknisyen alırsa 50 bin lira, işçi alırsa da 20 bin lira kredi alabilecek diyorsunuz. 3 yıl içinde bunlar uygulanacak. Peki ben bir başka soruyla devam edebilir miiym?

Ali Coşkun: Stratejik yol haritasını hazırlayarak, bilgisayarda formlar var. Müracaat ediyor. Bu müracaatlar istihdam ettiği şeyi tabiki bu kayıtlı olması bakımından işbirliği halinde yapıyor, işkur’la. İşkur’dan işsizlik için müracaat etmiş elemanlar arasından seçiyor. Böylece getirdiği belgeyle banka bakıyor, kaç tane personel almış, ona göre derhal kredisini veriyor. Krediyi alan kobi de bunu 4 eşit taksitte taksit-taksit ödüyor. Dolayısıyla geri gelen paralar yeniden yeni kredilendirmede kullanılıyor. Dönerli bir sistem uyguluyoruz.

Celal Pir: Peki. Sayın bakan izninizle bir mobilyacıya söz vermek istiyorum. Sayın Hıdır İngin sorusunu aktaracak bekliyor. Hemen alalım soruyu.

Hıdır İngin (Mobilyacı): Hükümetin kobi'lere uyguladığı krediye hangi işletmeler daha çok sahip olabilecek?

Celal Pir: Evet özgün ayrım yapıyor musunuz kobiler arasında sektörel ya da işletme ayrımı?

Ali Coşkun: Efendim şu anda sektörel ayrım yok. Sadece imalatçı kobilerle başlıyoruz. İmalat yapıyorsa ve müesseseleşmeye yatıknsa ayrım yapmadan bu desteği vereceğiz. Aynen ihracatta olduğu gibi.

Celal Pir: Peki. Bir serbest meslek sahibinin sorusunu alacağız. Sayın Cengiz Kurtalan soruyu aktaracak. Alıyoruz soruyu.

Cengiz Kurtalan (Serbest Meslek): Bu krediyi almak isteyen kişilerde hangi koşullar aranacak?

Celal Pir: Özel bir koşul var mı efendim?

Ali Coşkun: Efendim koşullar bilgisayarlarda var. ayrıca da bölge müdürlüklerimize, merkez müdürlüklerimize müracaat ettiklerinde hatta ticaret odalarımıza müracaat etitiklerinde kendilerine bilgi verirler. Bu formu doldurarak stratejik yol haritasını çiziyor. Yani hedeflerini belirtiyor. Orada işletmesi hakkında bilgi veriyor. Eğer bu bilgiler doğrusya o zaman iş kuran müracaat ediyor v iş kurdan istihdam edeceği elemanları tespit ediyor ve bankaya müracaat ediyor ve kredisini alıyor.

Celal Pir: Peki sayın bakan bir şey sorabilir miyim? Diyelim ki Celal Pir kobi işletiyorum. İşkur’a değilde etrafımdaki insanlardan birini aldım. O zaman krediyi kullanamıyor muyum?

Ali Coşkun: İşkurla anlaşma yaptık. Aksi taktire takip edemeyiz. Yani aldığı işyi bir ay sonra çıkartabili. Ancak işkur kanalıyla onu denetleyeceğiz.

Celal Pir: Peki efendim. Efendim bir serbest meslek sahibi sayın Cengiz Taşdemir bir soru soracak. Alıyoruz hemen.

Cengiz Taşdemir (Serbest Meslek): Kobilere verilen bu destek kredisinin vadesi ve ödeme şekli nelerdir?

Celal Pir: Bunu biraz açar mısınız? Vade ve ödeme şekli bir ödemesiz dönem var mı? 4 eşit taksitten bahsettiniz. Taksitler hangi vadede ödenecek? Nasıl?

Ali Coşkun: Ödemesiz dönem 3 ay. 3 ay sonra 4 taksitte ödeyecek. İlk başlangıçta 1 yıl dönerli sistem uygulayacağız ve duruma göre şimdi biz 100 trilyon lira fon aktarıyoruz bankaya. Fonlar arttıkça bu süreleri uzatmayı düşünüyoruz. Şu anda 100 trilyon liralık bir fonla başlıyoruz ve sıfır faizle bu işi yürütüyoruz. Belirli masrafları da banka tamamen koskepten alacak. Dolayısıyla mükelleften herhangi bir komisyonda alınmayacak.

Celal Pir: Peki efendim izninizle bu kez bir elektrik mühendisine sayın Nihat Kaplan’a sözü vereceğim sorusunu aktarması için.

Nihat Kaplan (Elektrik Mühendisi): Kobiler bu krediyi hangi amaç için kullanacaklar?

Ali Coşkun: Evet bu kredi başlangıçta nitelikli eleman istihdamı için ya da düz işçi için kullanacaklar. Tamamen kayıt içi yeni istihdam eleman çalıştırmayla ilgili kullanacaklar. Eğer ihracat için kullanacaksa sıfır faizli ihracat kredimiz var. Bunu vakıflar bankası, halk bankası, ziraat bankasıyla yaptığımız anlaşma çerçevesine yürütüyoruz. Orada ihracat kredileri bu yeni sistemde de istihdam kredisi olarak kullanılacak. Sayın bakan bir ev hanımı sormuş. Sayın Melek Altınsoy az evvel 100 trilyonla başladık dediğiniz için o soruyu öne aldım.

Melek Altınsoy (Ev Kadını): İstihdam projesi için gereken kaynak nereden, nasıl sağlandınız? 100 trilyonunun kaynağı nedir?

Celal Pir: Tabi koskepten de masraflar gideceğine göre bu sadece 100 trilyonluk bir kaynak değil di mi?

Ali Coşkun: Hayır. Tamamen bankayı fonlama bakımından kullanılıyor. Dolayısıyla ayrıca bir hesapta tutulacak. Komisyon filan olursa oradan alınacak.

Celal Pir: Anladım. Peki serbest meslek sahibi sayın Vahdet Ozanoğlu sormuş.

Vahdet Ozanoğlu (Serbest Meslek): Projeden yararlanmak isteyen ve kredi almak için işe eleman alan şirketlerin bu kişileri daha sonra işten çıkarmadığı nasıl takip edeceksiniz? Ne kadar süreyle işten çıkarılmayacak şartı var mı, yok mu?

Celal Pir: Kendisine ne diyebiliriz efendim?

Ali Coşkun: Tabi istihdamı en az kredi süresince gerçekleştirmesi gerekiyor. Bizim arzumuz şu anda kayıt dışı çalıştırılan kişilerin de kayda alınması, bunlarda işkur’a müracaat ederek öncelikle kayda almaya çalışıyoruz. Ayrıca Türkiye genelinde 49 il ile birlikte bütün Türkiye genelinde kayıt dışı istihdamı kayda alınma bakımından yeni bir çalışmayı da diğer ilgili bakanlıklarla yürütüyoruz. Buna ilaveten sayın başbakanın olurunu alıp, hükümetten geçirdikten sonra o projeyi de yürürlüğe koyacağız. Çünkü kayıt dışı ekonomiyle ve dolayısıyla kayıt dışı istihdamlar büyük ölçüde ekonomik reçetelerle mücadele etmeyi düşünüyoruz.

Celal Pir: Sayın bakanım, bir öğrenci sayın Perizat Zorlu soruyor. Diyor ki;

Perizat Zorlu (Öğrenci): İşsiz kişilerin işe girmek için nereye başvurması gerek? Firmalar bakanlık tarafından yönlendirilecek mi? Ya da işkur tarafından nasıl yönlendirelecek, eleman konusunda ve eleman bulamazlarsa işkur’da kendilerine özgün o zaman ne olacak?

Ali Coşkun: Vallahi artık bu şartları yerine getirenlerle bu işi yapacağız. Çünkü işkur’da istediği elemanlar var. Eğer dışarıda elaman buluyorsa ya da hasbel kader kayıt dışı çalıştırırken o elemanı kayda almak istiyorsa işkur’a müracaat ettiğinde işkur kolaylık gösterecek, öncelikle onun tercih ettiği eleman olacak. Zaten işkur’dan gelecek elemanda mülakat neticesinde arzu ettiği elemansa alacak. Yani işe eleman alacak, adama göre iş vermiş olmayacağız. Tercih tamamen..

Celal Pir: Peki bu arada önemli olan nokta şu; tamam işletmeler açısından öğrendik ama işsiz kişiler açısından sadece işkur’a başvuru yeterli olacak mı? Yoksa ayrıca girmek istedikleri şirkete de bildirmeleri gerekir mi ben işkur’a başvurdum diye?

Ali Coşkun: Özür dilerim anlayamadım.

Celal Pir: Yani işsiz kişiler sadece işkur’a mı başvuracaklar onu soruyorum. Zannediyorum duyamadınız. Ben bir kez daha tekrarlayayım. İşsizler işe girmek için sadece işkur kurumuna mı başvuracaklar?

Ali Coşkun: İşkur kanalıyla tercih ediyoruz. Ancak kendi bulduğu bir eleman varsa onu da işkur kanalıyla almasını sağlayacağız.

Celal Pir: Şimdi bir doktor sayın Metin Gülersoy sormuş. Diyor ki efendim;

Metin Gülersoy (Doktor): Proje tüm Türkiye'de mi başlayacak, yoksa pilot bölgeler mi olacak? Varsa pilot bölgeler hangileridir?

Ali Coşkun: Proje bütün genelde Türkiye ile başlayacak. Gelen taleplere göre ek önlemler alacağız. Diğer bankalarla da temasımız devam ediyor ama vakıflar bankasıyla anlaştık. Önümüzdeki günlerde protokol imzalanacak ve yürürlüğe girecek.

Celal Pir: Peki. Efendim bir avukat Kadir Özdemir diyor ki size;

Kadir Özdemir (Avukat): Bilindiği üzere ülkemizde sigortasız olarak çalıştırılan işçi sayısı oldukça yüksek. Bu proje sayesinde halen çalışan ancak kayıt altına alınmamış olan sigortasız işçilerin yeni işe alınmış olarak gösterilerek bu krediden yararlanması mümkün olacak anladığımız kadarıyla. Bu yönü önemli olmakla birlikte temel amacın istihdamın arttırılması olduğu gözönüne alındığında, gerçek anlamda istihdamın arttırılmasını sağlamaya dönük olarak ve projesinin kötüye kullanılmasının engellemesine yönelik ne gibi tedbirler öngörülmüştür? Bunun denetimi hangi kurum tarafından nasıl yerine getirilecektir?

Celal Pir: Ne dersiniz efendim kendisine?

Ali Coşkun: Bunun için yeni bir kurum olmayacak. Tamamen bankanın riski altında bu işler yürütülecek. Koskep’e de bundan dolayı herhangi bir risk gelmiyor. Zaten çalıştırılan elemanlarında muhtasar beyannameleri verildiği için işkur ve sosyal sigortalar kurumu tarafından işe alınan kişilerin devam edip etmediği takip edilecek. Yeni bir denetleme, yeni bir sistem yok.

Celal Pir: Yine ilginç bir soru bir teknisyenden geldi. Sayın Hüseyin Güzelyurt soruyor. Diyor ki;

Hüseyin Güzelyurt (Teknisyen): Bu projeye pek çok şirket başvuracaktır öyle tahmin ediyorum ama 100 trilyondan bahsettiniz. Şirketler arasında nasıl bir sıralama yapacaksınız?

Celal Pir: Bir öncelik var mı şirketler arasında?

Ali Coşkun: Şimdi koskep çok yaygın teşkilatı olan bir kuruluşumuz. Ayrıca Türkiye Odalar Borsalar Birliği ile ona bağlı odalarla yaptığı protokol çerçevesinde müracaatlar değerlendiriliyor. Onun dışında interaktif olarak bilgisayar ortamıda koskep sayfalarına girilerek bu form doldurulup müracaat edilecek. Müracaat sırasına göre değerlendirelecek. Çalıştığı vakıflar bankasına, bulunduğu yöredeki vakıflar bankası şubesine giderek bu krediden istifade edecek.

Celal Pir: Bu arada bir soru sormama müsaade eder misiniz? Eğer vakıflar bankasıyla çalışmamız bir kobi varsa bu onun için bir handikap teşkil edebilir mi? Yani vakıflar bankası müşterilerinin önceliği mi olacak?

Ali Coşkun: Tamamen vakıflar bankası muhatap olacağı kuruluş. Vakıflar bankasına müracaat ettiğinde gerekirse o koskep’le temas edip işkur kanalıyla bu işi düzenleyecekler. Esas muhatap olacağı kurum vakıflar bankası.

Celal Pir: İzninizle bir öğrenci sayın Ayşe Kocabaşoğlu sorusunu aktarayım.

Ayşe Kocabaşoğlu (Öğrenci): İşsizlik sorununun çözümü için asıl olarak yeni işyerlerinin açılması gerekmez mi? Bu proje soruna biraz yapay ve geçici bir çözüm getirmiyor mu? Yeni işyeri açmasını teşvik etmiyor diye düşünüyorum.

Celal Pir: Ne dersiniz kendisine?

Ali Coşkun: Efendim bildiğiniz gibi mevcut üretim tesislerinde kapasite kullanım oranları yüzde 81.3’e yükseldi. Dolayısıyla üretim talepleri yatırıma doğru dönüştü. Ayrıca da bölgeler coğrafi bölgeler arasında, iller arasındaki gelir dağılımı adaletsizliğini çözmek göçlerin büyükşehirlere yapılmasını önleme bakımından ve orada iş imkanı doğurma bakımından 49 il’e sosyo-ekonomik gelişmişlik katsayısı araştırmasıyla devlet planlama teşkilatının eksi yönde olan sosyo-ekonomik gelişmiş illere teşvikler getirildi. Bu teşviklerde bedelsiz arsa veriyoruz. Altyapıısı tamamlanmış organize sanayi bölgelerinde. Ayrıca işletmeye geçtikten sonra 5 yıl süreyle ki ileride arttırılabilir bu 10 yıla kadar. Vergi muhafiyeti ve sigorta primi muhafiyeti getiriyoruz. Elektrik enerjisini çalıştırdığı işçi sayısına göre yüzde 20 ile 50 arasında ucuz kullanabiliyor. Dolayısıyla bu illere 49 il’e büyük müracaatlar yapıldı. Aslında 43 yılda organiza sanayi bölgeler kanunu çıktığı 1962 yılından bugüne kadar bu 49 il’de 3.200 civarında işletme kurulmuş. Şu anda bize yapılan müracaat 3.800 civarında. Buradan vazgeçmeler olsa bile öyle anlaşılıyor ki 2 yıl içinde çünkü 900’ünde inşaat başladı. 200 civarında işletme yürürlüğe girdi. Dolayısıyla 2 yıl içinde yaklaşık 43 yılda kurulan tesis kadar tesis kurulacak ve yüzbinlerce kişi burada işe başlayacak. Dolayısıyla tabi piyasa canlanmasıyla ekonominin büyümesiyle istihdam artıyor. Bu 1 yıl içinde devlet istatistik enstitüsü açıkladı. 800 bin civarında eleman işe başladı. Ayrıca üzülerek tekrar söylüyorum. Kayıt dışı istihdam dolayısıyla 1 milyon civarında kişinin ve kayıt dışı olarak çalıştığını biliyoruz. Bunları tabi polisiye tedbirlerle önlemediğini gördük. Ekonomi düzeldikçe böyle teşviklerle kayıt dışı ekonomiyi kayıda almaya çalışıyoruz. İşte bu çalışmalarda bunun bir parçası. Tabiki işsizliği önleyecek esas reçete; yatırım ve üretimden geçmektedir. Burada da sadece sanayide değil tarımda, hizmet sektöründe ve sanayide yatırım ve üretimin artması için her türlü tedbiri alıyoruz.

Celal Pir: Sayın bakan izninizle e-mailime düşen soruları da hızlı aktarmak istiyorum. Çünkü sorular birikmeye başladı. Bir serbest meslek sahibinin cümlelerini aktarayım. Sayın Ahmet İlter diyor ki;

Ahmet İlter (Serbest Meslek): 5 kişiye kadar personel çalıştıran iş yerleri vergi ve sigortadan muaf olsa bunun istihdama katkısı olmaz mı?

Celal Pir: Bilmiyorum böyle bir hem öneri barından hem de bir soru soran cümleleri aktarmış. Kendisine bir yanıt verebilir miyiz?

Ali Coşkun: Şimdi bu konuda da yeni bir düzenleme yaptık. Eskiden 5 kişiden fazla çalıştıran işyerleri sanayi sicili kayıt mecburiyeti vardı ve bunlar sanayici olarak yüzde 20 kadar düşük elektrik enerjisi kullanamıyorlardı. Şimdi 1 kişiden fazla çalıştıranları Eylül ayından itibaren sicil kayıbı yaptırdıkları taktirde sanayici kabul ediyoruz ve onlara da yeni teşvik getirmiş oluyoruz. Dolayısıyla 1 kişiden fazla çalıştıran imalathaneler sanayici grubuna girdi. Bunun dışında 5 kişiden kastı nedir bilemiyorum.

Celal Pir: Tabi bu arada çok sayıda genç izleyicimiz üniversitelerden mezun olan genç izleyicimizden gelen soruyu da aktarayım ben size. Bir öğrencinin cümleleriyle. Sayın Tolga Muratoğlu’nun cümleleriyle aktarayım.

Tolga Muratoğlu (Öğrenci): Sanayi bakanlığının projesinde üniversite mezunlarının işe yerleştirilmesi ön planda tutulacak mı? Bir öncelikleri var mı?

Celal Pir: Ne dersiniz Tolga beye?

Ali Coşkun: Bununla ilgili olarakta kobi a.ş. diye bir şirket kuruldu. Türkiye Odalar Borsalar Birliği, koskep, halk bankası ve bazı sanayi ve ticaret odalarımız kurucuları arasında. Bu kobi a.ş. nin hemen altında batıda gelişmiş ülkelerde görülen .... sermaye şirketleri yerine girişim sermaye şirketlerini kurduk. Çünkü risk kelimesi ürkütüyor. Dolayısıyla bu henüz gelişmeye başladı. Burada amacımız mezun olmuş, projesi olan, sermayesi olmayan ve kredi almak için teminat verme imkanı olmayan yeni mezun gençlere ve projesi olan diğer vatandaşlarımıza vencher kapital’inde batıda uygulanan bir nevi ortaklık şeklinde başlayan sonra işini geliştirdiği zaman hisseler kendisine devredilerek ayrılan bir sisteme gidiyoruz. Ayrıca da inkabatör denin kuluçka merkezleri, iş geliştirme merkezleri kuruyoruz. Yakında Van’a kadın girişimcilere kurmuş olduğumuz iş geliştirme merkezini açacağız. Türkiye’nin bir çok yerinde bunları açma çalışması içindeyiz. Burada kendi işini kurmak isteyenlere işini geliştirip kurana kadar destek veriyoruz. Sonra da organize sanayi bölgelerinde küçük sanayi sitelerinde işyerini açarak işine devam ediyor. Dolayısıyla yeni mezunlara da böyle bir destek imkanı sağladık. Ayrıca teknoloji geliştirme bölgelerinde 10 yıl vergi muhafiyeti ve diğer teşvikler sağlayarak gençlerin gidip bu üniversiteyle kurmuş olduğumuz bölgelerde çalışmalarını sürdürme imkanı sağladık.

Celal Pir: Peki efendim. İzninizle bir mühendis’in sorusunu aktaracağım sayın bakan. Mehmet Turhan diyor ki;

Mehmet Turhan (Mühendis): Verilen bu kredilerle acaba bu işletmelerden beklenen verimlilik ne kadardır? Sadece işçi yerleştirmek değildir tahmin ediyorum. Ne tür bir verimlilik katma değer bekliyorsunuz işyerlerinde bunu da açıklar mısınız?

Celal Pir: Ne dersiniz kendisine?

Ali Coşkun: Şimdi bizim takip edebildiğimizi kayda alabildiğimiz kobiler daha çok organize sanayi bölgelerinde ve küçük sanayi sitelerinde çalışan kişiler. Bu kuruluş ya da kişileri özel ekiplerle analiz ettik. Analiz neticesinde bunlar çıktı ve görülüyor ki çok küçük miktarlarda kredi alabildikleri taktirde iş düzenlerini yeniden kurabiliyorlar. Çok basit bir misal vereyim. Bu desteklere başladığımızda acil destek kredileri 2003 yılında verdiğimizde bir otomotiv yan sanayi olarak çalışan kobi telefonları kapatıldığı için, elektriği kesildiği için ve sosyal sigortalar kurumu takibata geçtiği için tamamen işyerini terk etmiş durumdaydı. Aslında otomotiv sanayi gelişince bu da çok kaliteli ve sağlıklı çalıştığı için firma gidip bunu adresinden evinden bulmuş ve kredi alarak hatta hiç unutmuyorum, 75 milyar lira bir kredi alarak 3 ay içinde imalata geçti. Şu anda büyük ölçüde imalat yapıyor ve aynı otomotiv sanayinin dış ülkelerdeki fabrikalarına da ihracat yapmaya başladı. Dolayısıyla bu analizler neticesinde dar boğazlarını tespit ederek bu kredileri değerlendiriyoruz ve kobileri hızla ihracata, marka olmaya ve kaliteli çalışmaya yönlendiriyoruz.

Celal Pir: Sayın bakanım bir izleyen sayın Murat Özusta soruyor. Diyor ki;

Murat Özusta: Kredi alımından 1-2 ay sonra işyerinin kapanması halinde kredinin geri ödenmesinde herhangi bir değişiklik olacak mı? Kanuni bir yaptırım veya cezası var mı?

Celal Pir: Olabilir belki ticari bir zorluk, belki bir başka şey. İşyeri kapanabilir, o zaman ne olacak?

Ali Coşkun: Tabi biz krediyi alıp ta işyerini kapatmasını istemiyoruz.

Celal Pir: Tabi kimse istemez.

Ali Coşkun: İşyerini devam ettirsin diye bu krediyi veriyoruz. Ondan sonraki safha bankayla kendi arasındaki ilişkiye bağlı. Tabi teminat vermiş olacak ve o teminatı kredi süresinde ödeyemezse teminatı yanabilir.

Celal Pir: Efendim bir turizmci Nafiz Civan diyor ki;

Nafiz Civan (Turizmci): İşyerlerinden herhangi bir teminat isteyecek misiniz ya da ne tür teminat istiyorsunuz? Çünkü rakamlar büyük kobiler için?

Ali Coşkun: Bunu bakanlık istemiyor, koskep istemiyor. Bankacılık mevzuatında banka isteyecek. Tabi kobi olduğu içinde mevzuatı çerçevesinde mümkün olan teminatı isteyecek ama esnafsa esnaf olarak biliyorsunuz 3 kattrilyondan fazla 2 buçuk yıl içinde kredi kullandırdık. Yüzde 59’dan faizleri yüzde 16 buçuka indirdik. Kredi kefalet kooperatifleri kanalıyla sadece 2 esnafın kefaletiyle bu krediler kullandırılıyor.

Celal Pir: Şimdi ilginç bir soru geliyor bir eğitimciden. Daha doğrusu belki de bir istek diyebiliriz. Sayın Suat Günay diyor ki;

Suat Günay (Eğitimci): 50.000 kişinin istihdamı az bir rakam değil mi? 1 yıl sonra kaç kişi istihdam edilecek? Bir planınız var mı? Bu yolla nereye ulaşmayı hedefliyorsunuz istihdamda?

Celal Pir: Ne dersiniz?

Ali Coşkun: Tabi bu zaman gösterecek. Bu bir başlangıç. Dolayısıyla 3 aylık, 6 aylık, yıllık dönemlerde bunları takip edeceğiz ve inanıyorum ki 3 ay içinde diğer bankalarla da bu işi harekete geçireceğiz. Özel bankalarında devreye girmesiyle büyük bir imkan çıkacak. Bütün mesele burada aslında büyük ölçüde çalışanlar var. Bu çalışanların kayıt altına alınmasıyla birlikte gelişen işi için nitelikli eleman alması ve profesyonel yönetime doğru amaca yönelik yönetime doğru geçmesi. Bununla ilgili ihtiyaçları da milli prodikte merkezi ve koskep tarafından bedelsiz eğitimlerle destek verilecek. Bilgisayar sistemine geçirelecek, müesseleştirilecek. Çünkü söylediğim gibi Basel anlaşması yürürlüğe girdiği 2007 yılından sonra Türkiye’de 2008 yılında uygulamaya girmesi için çalışmalar devam ediyor. Bundan sonra Basel şartlarına uymayan müesseseler banka ilişkisi kuramayacak.

Celal Pir: Anladım. Tabi bu arada hedef rakamınızda var mı? Siz projeksiyonlar yapmışsınızdır mutlaka. 2007’ye kadar bu yolla kaç kişiye iş imkanı yaratabilir? En iyimser ya da ortalama beklentilerle.

Ali Coşkun: Şimdi tabi onu söylemek yanlış olur. Biz şimdilik 50 bin kişiyi hedef aldık. Zamanla göreceğiz.

Celal Pir: Anladığım kadarıyla daha yüksek bir rakamdan söz edilmesi mümkün ama di mi?

Ali Coşkun: Mümkün tabi

Celal Pir: Efendim bir izleyenimiz Onur Yedikara diyorki;

Onur Yedikara (Öğrenci): Kredi almak için işkur’dan kaç tane işsize iş vermem gerek? 1 tane işçiyi alıp bu krediyi alabilecek miyim? Şirketlerin büyüklüğüne göre mi işçi alması gerekiyor? Bunların sınırları nelerdir?

Ali Coşkun: Daha önce söyledim herhalde takip edemediler. Bir işçi alırsa 20 milyar lira, 5 işçi alırsa 100 milyar lira kredi kullanmış olacak. Bu arada mühendis alırsa tabi puanlar ayrı. Bankalarda bunlar 1 Eylül’den itibaren vakıflar bankası tarafından uygulanacak. Eğer 2 işçi alırsa 40 milyar lira kredi almış olacak.

Celal Pir: Anladım. Sayın bakan aslında çok hoş bir proje. Tartışılması, konuşulması gereken bir proje. Biz bir ilk adım atmış olalım. NTV’ye Sorun’da bilgilendirmiş olalım izleyenlerimizi. Süremizin sonuna geldik. Kolay gelsin diyoruz, tüm çalışanlara, çalışmak isteyenlere ve işyeri sahiplerine. Değerli izleyenler NTV’ye Sorun’a bugün için burada nokta koyuyoruz. Yarın yine birlikte olacağız ama 24 saat açık hattımız da sürekli açık. Bize her konuda fikir, öneri, kritik ve düşüncelerinizi de aktarabilirsiniz. Hoşçakalın efendim.