- “Ani bebek ölümü sendromu”, bir yaşının altındaki bebeklerde görülen, klinik ve laboratuvar olarak nedeni bulunamayan ve otopside tanı koyduracak anormal bir durumun saptanmadığı bebek ölümlerini tanımlar.

Marmara Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıklar Anabilim Dalı, Yeni Doğan Bölümü öğretim üyesi Doç Dr ipek Akman, “ani bebek ölümü sendromu” gelişimi için risk faktörü kabul edilen nedenleri şöyle özetliyor:
Bebeğin yüzüstü yatıyor olması
Bebeğin yumuşak yüzeyde yatıyor olması
Bebeğin ebeveynleri ile aynı yatakta yatıyor olması
Annenin hamilelikte sigara içmesi
Prematürelik ve/veya düşük doğum ağırlığı
Bebeği çok giydirme veya odayı çok ısıtma sonucu aşın ısınma
Erkek cinsiyet

ÖNLEMLER
Normal koşullarda, uyku sırasında bebeğin yüzü yumuşak bir yüzeyle örtüldüğünde bebeğin oksijensiz kalması sonucu uyanması ve başını çevirerek düzenli nefes almayı sürdürmesi beklenir. Ancak bazı bebeklerde bu durum gerçekleşmez ve sonuçta bebek ölümü görülebilir. Doç. Dr. ipek Akman, “ani bebek ölümü sendromu” riskine karşılanabilecek önlemleri şöyle sıralıyor.

1- Bebek uyurken sırt üstü yatırılmalı
ABD’de, 1992 yılında, “ani bebek ölümü sendromu”nu önlemek için sırtüstü yatış pozisyonuna geçilmesi ile sendromun sıklığı % 40 azaldı. Ailelerin bebekleri uyurken yan veya tercihen sırtüstü yatırması gerekir. Ailelerde sırtüstü yatış pozisyonu nedeniyle bebeğin kusması halinde kusmuğunun akciğerlere kaçacağı korkusu olabilir, ancak yapılan araştırmalarda yatış pozisyonunun değişmesinden sonra bu problemde bir artış gözlenmemiştir. Bebek uyanıkken ve ebeveynleri yanındayken yüz üstü yatırılabilir. Bu şekilde bebeğin omuzları kuvvetlenir ve baş arkasında sürekli yatmaya bağlı düzleşme olması önlenebilir:

2- Bebeği sert yatakta yatırın
Bebekleri yumuşak yatak, su yatağı, yastık, yorgan veya kuzu postu gibi yüzeylere yatırmak çok yanlış. Bebek battaniye ile örtülecekse, gece battaniyenin bebeğin yüzünü kapamasını önlemek için, battaniye göğüs seviyesine kadar gelmesi ve uçlarının çarşafla birlikte yatağın altına doğru kıvrılması gerekir. Bebeklerin ebeveynleri ile birlikte aynı yatakta yatmaları da risklidir.

3- Annenin sigara içmemesi gerekir
Ani bebek ölümü sendromu ile ilgili yapılan tüm araştırmalar; hamilelikte ve doğum sonrasında sigara kullanımının riski arttırdığını açıkça ortaya koymaktadır.

4- Aşırı ısınmanın önlenmesi gerekir
Ani bebek ölümü sendromu kış aylarında daha sık görülür. Özellikle yüzüstü yatan, çok giydirilen ve battaniye ile örtülen bebeklerde riskin artabileceği unutmayın...

5- Prematüre ve/veya düşük doğum ağırlığı olan bebeklerde apne monitörleri kullanılabilir
Prematürelerde ve düşük doğum ağırlıklı bebeklerde sendrom riski daha yüksektir. Bebek ne kadar erken doğduysa ve ne kadar küçükse risk o denli fazla olur. Bazı prematürelerde solunum duraklaması (apne) ve kalp hızında yavaşlama (bradikardi) olabilir. Bu bebekler eve taburcu edilirken apne monitörü verilmesi uygun olur.

Ani bebek ölümü sendromu, nedenleri halen tam anlaşılamamış bir klinik durumdur. Ancak alınabilecek bazı basit önlemler ile riskin azaltılabilir. Önemli bir sağlık sorunu sayılması gereken bu durumun sıklığının azaltılmasında annelerin ve babaların eğitimi büyük önem taşır.