İSTANBUL - Tüketici Güven Endeksi, tüketicilerin, Türk ekonomisinin şu andaki durumu hakkındaki görüşlerini ve gelecek ile ilgili beklentilerini gösteren ulusal bir ekonomik göstergedir.
1. FİNANSAL TEKNOLOJİLER LTD. ŞTİ. TARAFINDAN HAZIRLANAN TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİ HAKKINDA GENEL BİLGİ
1.1 Tanım: Türk Tüketici Güven Endeksi, tüketicilerin, Türk ekonomisinin şu andaki durumu hakkındaki görüşlerini ve gelecek ile ilgili beklentilerini gösteren ulusal bir ekonomik göstergedir.
1.2 Metodoloji: Endeksi oluşturmak ve hesaplamak için kullanılan metodlar Michigan Üniversitesi Tüketici Güven Endeksi’nin metodlarını örnek alarak oluşturulmuştur. Endeks 0’dan 200’e kadar değer aralığına sahiptir ve Finansal Teknolojiler Ltd. Şti. (FT) endeksin baz dönemini Ocak 2002 ve dönem endeksini 100 olarak belirlemiştir.
1.3 Bilgi Kaynakları: Anket verilerini elde etmek için kullanılan örnek, Anket Sağlayıcısı’nın 3,000,000 kayıttan oluşan veri tabanından seçilir.
1.4 Örnek Seçimi: Endeks 700 tamamlanmış anketten meydana gelmektedir. Bu anketlerin dağılımı şöyledir:
 %70’i İstanbul, Ankara ve İzmir, geriye kalan %30’u diğer şehirler veya büyük ilçelerden seçilir,
%60’ı 36-55 arası yaş grubundan, %40’ı 18-35 arası yaş grubundan seçilir; ve
%50’si erkeklerden, diğer %50’si bayanlardan seçilir.
1.5 Anket soruları: Endeks aşağıdaki sorulardan oluşmaktadır;
1) Bu günlerde ekonomik açıdan ne durumda olduğunuzu öğrenmek istiyoruz. Bir yıl öncesine göre sizin (ve sizinle beraber olan ailenizin) durumu daha mı iyi, daha mı kötü, yoksa aynı mı?
Daha iyi Daha Kötü Aynı Fikrim Yok
2) Geleceğe baktığınızda, önümüzdeki bir yılda sizin ve ailenizin ekonomik açıdan daha iyi, daha kötü ya da aynı durumda olup olmayacağı konusunda ne düşünüyorsunuz?
Daha iyi Daha Kötü Aynı Fikrim Yok
3) Bir ay öncesine göre Türkiye ekonomisinin durumuna ilişkin görüşünüz nedir?
Daha iyi Daha Kötü Aynı Fikrim Yok
4) Sizce önümüzdeki 12 ay içinde Türkiye ekonomisi daha mı iyi, daha mı kötü olacak, yoksa aynı mı kalacak?
Daha iyi Daha Kötü Aynı Fikrim Yok
5) Sizce içinde bulunduğumuz dönem, televizyon, buzdolabı, mobilya gibi dayanıklı tüketim malları ile konut, ya da otomobil almak için iyi mi kötü mü?
İyi Kötü Fikrim Yok
1.6 Duyuru: Endeks her ayın ilk günü saat 16:30’da, Bağımsız Denetçi sonuçları kontrol ettikten, doğruladıktan ve CNBC-e’ye faksladıktan sonra, CNBC-e televizyon kanalında açıklanacaktır. Ayın ilk gününün tatil olması durumda, duyuru bu günü takip eden ilk iş günü yine aynı saatte yapılacaktır.
2. TÜKETİCİ GÜVEN ANKETİ VERİSİNİN GÜVENLİĞİ
2.1 Veri Toplama: Anket Sağlayıcısı’nın anket yapmak için kullanacağı Tüketici Güven Endeksi Uygulamasında (TGEU), anket yapılırken toplanan anket verileri sadece anketçi tarafından değiştirilebilir ve görüntülenebilir. Anket verisi sisteme kaydolduktan sonra kimse tarafından değiştirilemez.
2.2 Anket Sağlayıcısı’nda bulunan verinin saklanması: Anket Sağlayıcısı tarafından toplanan anket verilerinin yedekleri sadece izinli girişin mümkün olduğu Anket Sağlayıcısı’nın veri tabanında toplanacaktır. Diğer bir kopya ise başka bir yerde saklanacaktır. Anket Sağlayıcısı saklanan verinin gizliliğini ve bütünlüğünü sağlamak için gereken önlemleri alacaktır. Anket katılımcılarının kimlikleri Anket Sağlayıcısı tarafından gizli tutulacak ve FT ile paylaşılmayacaktır.
2.3 Veri transferi: Tamamlanmış anketlerin sayısı 704’e ulaştığında, anket sona erecek ve anket verileri Bağımsız Denetçi’ye ve FT’ye yollanacaktır. Verinin transferi sırasında gizliliğinin ve bütünlüğünün sağlanması için PGP 7.03 programı kullanılarak PKI altyapısından faydalanılacaktır. Tüm ilgili partiler bilgisayarlarına bu programı yüklemiş, kendilerine ait özel ve ortak anahtarlar oluşturmuş ve ortak anahtarlarını kendi anahtar zincirlerine ilave etmişlerdir. İlgili partiler bu program sayesinde birbirlerine gönderecekleri dosyaları dijital olarak imzalayabilecek ve şifreleyebileceklerdir.
2.4 FT’de bulunan verinin saklanması: FT anket verilerinin ve oluşturulan tüketici güven endeksinin gizliliğini ve bütünlüğünü, endeks duyurulana kadar sağlamayı garanti eder. FT anket verilerinin yedek kopyalarını alacaktır. Bir kopya başka bir FT bilgisayarında, diğer kopya ise bir diskete yüklenerek FT’nin kasasında saklanacaktır. Bilgisayarlar ve kasa, FT binasında sadece FT personelinin ulaşabileceği güvenli bir odada korunacaktır. Her iki bilgisayara da erişim şifreyle mümkün olacaktır. FT anket verilerinin gizliliğini korumayı ve bu verileri başka amaçlar için kullanmamayı ya da üçüncü şahıslarla paylaşmamayı garanti eder.
3. TÜKETİCİ GÜVEN ENDEKSİNİN HAZIRLANMASI İÇİN BELİRLENEN KRİTERLER
3.1 Anket Verisinin Oluşturulması için Belirlenen Kriterler:
Anket Sağlayıcısı’nın veri tabanı sınıflandırılmış ve 1.4’üncü maddede belirtilen özellikler doğrultusunda listelere bölünmüştür. Bu bölünme, kişilerin oturdukları şehirlere (İstanbul, İzmir, Ankara veya diğer şehirler ve büyük ilçeler), yaş gruplarına (18-35 veya 36-55 yaş grubu) ve cinsiyetlerine göre yapılmıştır.
TGEU sisteminde, anket sağlayıcısının veri tabanından yeterli kayıt elde edilmesini sağlayacak prosedürler bulunmaktadır. Bu kayıtlar, her ay 700 aramayı oluşturabilmek için yeterli sayıda olmalı ve aşağıdaki özellikleri taşımalıdır;
o Anketlerin %50’si anket sağlayıcısının veri tabanından elde edilen yeni kayıtlardan oluşmaktadır.
o Dosyanın %30’u daha önceden dosyada bulunan ve bir önceki dönemden gelen ve anket yapılmış kişilerin kayıtlarından oluşmaktadır.
o Tamamlanmış 700 anketin en fazla %20’si veri tabanından alınacak ek kişilerden oluşacaktır. Bu kişiler sonraki aylarda tekrar aranmayacaklardır.
o Anket yapılan kişiler en fazla iki kez aranacaktır.
o Anket yapılan kişilerin %70’i İstanbul, Ankara ve İzmir, geriye kalan %30’u diğer şehirlerden ve büyük ilçelerden seçilecektir; %60’ı 36-55 yaş grubundan, %40’ı 18-35 yaş grubundan seçilecektir; %50’si erkeklerden, diğer %50’si bayanlardan oluşacaktır.
Anketler, içinde bulunulan ayın 27’inci gününden bir sonraki ayın 26’ıncı gününe kadar yapılacaktır.
Her ay, TGEU sistemi, anketleri tamamlamak için otomatik olarak rasgele yeterli sayıda kayıt seçer. Bu kayıtlar anketçilerin kullandıkları ekranda belirir.
Anketçiler, telefonla yapılan 704 anketi tamamlayabilmek için Anket Sağlayıcısı’nın sistemini kullanırlar ve bu anketleri ekranda doldururlar.
Anketçiler, bir önceki ay içerisinde aranan kişileri ve daha önce aranmayan kişileri içinde bulunulan ay en fazla üç defa ararlar.
Anket Sağlayıcısı Yönetmeni, sistemin arama kayıtlarını inceleyerek, anketlerin, FT’nin belirlediği arama prosedürlerine uygun olarak yapıldığından ve 704 anketin tamamlandığından emin olur.
Anket Sağlayıcısı Yönetmeni aramaların örnekleme planına göre yapıldığını görmek amacıyla iki haftalık TGEU raporlarını kullanır ve anketlerin doğru olarak doldurulduğunu ve tüm soruların cevaplandırıldığını kontrol eder.
Anket Sağlayıcısı Yönetmeni FT için hazırlanmış olan anket verisi dosyasını PGP güvenlik programını kullanarak dijital olarak imzalar ve şifreler, ve bu şifrelenmiş dosyayı FT Endeks Yönetmenine ve Bağımsız Denetçiye her ayın 26’sında çalışma saatlerinin bitiminden önce e-posta ile yollar.
3.2. Tüketici Güven Endeksinin Hazırlanmasının Kontrolü için Belirlenen Kriterler
Anket verisinin güvenli bir şekilde iletildiğinden emin olmak için, FT Endeks Yönetmeni Anket Sağlayıcısı Yönetmeninden e-postayı aldıktan sonra daha önce oluşturmuş olduğu kendi özel PGP anahtarını kullanarak dijital imzayı onaylar ve anket verisi dosyasının şifresini çözerek onu bir Excel dosyası haline getirir.
Anket verisinin güvenli bir şekilde korunduğundan emin olmak için, FT Endeks Yönetmeni anket verisinin yedek kopyalarını alır. Bir kopya başka bir FT bilgisayarında, diğer kopya ise bir diskete yüklenerek FT’nin kasasında saklanır. Bilgisayarlar ve kasa, FT binasında sadece FT personelinin ulaşabileceği güvenli bir odada korunur. Her iki bilgisayara da erişim şifreyle mümkündür.
Endeks hesaplamasının doğruluğundan emin olmak için, FT Endeks Yönetmeni daha sonra aşağıda belirtilen ve cari dönemin Tüketici Güven Endeksi’ni hesaplamakta kullanılan Excel formüllerinin doğru uygulandığını kontrol eder:
Cari dönem değeri =
(((1. soruya verilen iyimser cevap sayısı-1. soruya verilen kötümser cevap sayısı)x100 ) +100)
700
+
(((2. soruya verilen iyimser cevap sayısı - 2. soruya verilen kötümser cevap sayısı) x100) +100)
700
+
(((3. soruya verilen iyimser cevap sayısı - 3. soruya verilen kötümser cevap sayısı)x100 ) +100)
700
+
(((4. soruya verilen iyimser cevap sayısı - 4. soruya verilen kötümser cevap sayısı)x100 ) +100)
700
+
(((5. soruya verilen iyimser cevap sayısı - 5. soruya verilen kötümser cevap sayısı)x100 ) +100)))
700
Endeks Değeri= (Cari dönem değeri / Baz dönem değeri) * 100
*(Baz dönemi FT tarafından Ocak 2002 olarak belirlenmiştir )
FT’nin Endeks Yönetmeni aşağıdakileri kontrol ederek Endeks değerlerinin doğru ve tam olarak hesaplandığından emin olur:
Anket verileri tamamlanmış 700 anketten sağlanmıştır bu anketlerde; İlk dört soru, “daha iyi”, “daha kötü”, “aynı”, ya da “fikrim yok” olarak cevaplandırılır; beşinci soru ise “iyi”, “kötü” ya da “fikrim yok” olarak cevaplandırılır,
Anket verisi 1.4’üncü maddede belirtilen örnek seçim kriterlerine uymaktadır,
Anket verileri aylık yenilenme kuralına uymaktadır,
Anket verilerinde çift kayıt bulunmamaktadır,
Anket verileri sadece cari dönem anketlerinden oluşmaktadır,
Endeks sonucu mantıklıdır ve beklenen değer aralıkları arasındandır,
Excel tablosu doğru bir şekilde güncelleştirilmiştir (bunun için kolon toplamlarına bakılır) ve Excel tablosunda kullanılan formüller doğrudur (bunun için FT’nin prosedürlerindeki formüllerle endeks hesaplamasında kullanılan formüller karşılaştırılır).
FT’nin Endeks Yönetmeni, her ayın son iş günü çalışma saatinin bitiminden önce endeks sonucunu kaydeder ve sonuçla beraber endeks hesaplamalarını ve yapılan kontrollerin listesini Bağımsız Denetçi’ye şifreli ve dijital imzalı bir şekilde e-posta ile yollar.
FT’nin Endeks Yönetmeni, her ayın ilk iş günü saat 09:25’te CNBC-e’yi arayarak faksın (saat 09:20’de Bağımsız Denetçi tarafından gönderilen) ellerine geçtiğinden ve doğru Endeks sonucunun duyurulacağından emin olur. Endeks 09:30’da CNBC-e televizyonundan duyurulur.
FT’nin Endeks Yönetmeni, endeks verilerinin içinde bulunduğu FT bilgisayarlarına ve diskete erişimi engelleyerek, endeks sonucuna duyurudan önce kimsenin ulaşamayacağından emin olur.
CNBC-e televizyon kanalı, endeks sonucunun yazılı olduğu faksa erişimi engelleyerek endeks sonucuna duyurudan önce kimsenin ulaşamayacağından emin olur.
| DİĞER HABERLER İÇİN TIKLAYINIZ |
 |
| |
