| | | | Büyük medya kuruluşlarının sahip oldukları yayın kuruluşlarından karlılıklarını artırmalarını istemeleriyle birlikte, bu kurumlar üzerinde büyük bir baskı oluştu. Amerikan haber okuyucusunun satın aldığı ürüne hiçbir zaman tam bedelini ödemediği, bu ürünlerin maliyetlerinin en az yarısının her zaman reklam ve sponsorluk gelirleriyle desteklendiği göz önünde bulundurulduğunda, medya kuruluşları için durum daha da ciddileşiyor. Haber üretiminde yer alan bu reklam destekli model, ABD medyasında uzun süredir uygulanıyor ve bu yüzden ciddi gazetecilik kuruluşları, ticari etkilerin haberlere yansımaması için “kilise ve devlet” ayrımına benzer bir ayrım uyguluyorlar.
Ancak geçen her yıl, reklam endüstrisi her geçen gün hedef kitlelere mesaj ulaştırılması amacına yönelmiş durumda. Televizyonda, radyoda ve yazılı medya mecralarında reklam alanlarını belirleyen medya planlamacıları, artık insan geni haritasını çıkaran veri tabanlarını andıran devasa verilerle, istatistik programlarıyla çalışıyor, müşterileri adına harcadıkları her doların ürünü satın alma olasılığı en yüksek kişilere ulaştığından emin olmak istiyorlar.
Temel içerikleri haber olduğu için, gelecek hafta ya da gelecek ay hangi konu başlığı etrafında konuşacaklarının garantisini veremeyen büyük haber kuruluşları, “dikey” bilgiler veren dergiler ve özel ilgi alanlarına ulaşan kablolu tematik kanallara göre “reklam dolarları”nı toplamakta zorlanıyorlar.
NE KADAR REKLAM, O KADAR AZ HABER
Reklamveren belki de, ulusal bir yolsuzluğun kapısını aralayan bir gazetede, bu haberin yer aldığı sayfaya reklam vermekten gurur duyabilir ancak bu gazetenin reklam bölümü, bu reklamı reklam sayfaları bölümünde görmek isteyecektir. Çok reklam toplamayı başaran bir gazete, sonuçta ciddi haber sayafları azalmış, reklam sayfaları artmış bir ürün olmaya mahkumdur.
Peki, internet gazeteciliğin finansal dirilişi için ne gibi bir rol oynayabilir? Medya sektörünün içindeki pek çok kişi interneti şu anda bir kurtarıcıdan çok ölümün soğuk öpücüğü olarak algılıyor. İnternet gazetecileri her medya türünde haber üretmeye zorluyor: Yazı, fotoğraf, ses dosyaları, video. Üstelik günde 24 saatlik bir üretim zorunluluğu var. Düzenli olarak yenilenmesi gereken pahalı donanım maliyetleri de cabası. Bütün bunların üstüne haber okuyucularından neredeyse hiçbiri bu hizmetler için tek kuruş bile ödemek istemiyor, zaten ödemek zorunda da kalmıyor. Benzer bir iş modelini herhalde sadece “Alice Harikalar Diyarında” adlı kitapta bulabilirsiniz: Maliyetleri tavana vurdurp, fiyatını sıfırlayalım!
İNTERNET DEĞİŞİYOR
Ancak bu durum değişecek. İnternetin bu altın çağını özleyeceğiz, belki içeriğin çok iyi olduğu için değil ama her şey ücretsiz olduğu için. Haber kurumları sürekli ücretsiz hizmet vermeye devam edemeyecekler. Önümüzdeki 5 yıl içerisindeki teknolojik gelişmelerle birlikte, internet haberleri, kullanıcıların hayatlarıyla o kadar entegre olacak ki; kullanıcılar, şu anda miktarını tahmin edemedeğimiz bir bedeli, bu hizmetler için ödemeye istekli olacaklar.
Peki ya reklam ne olacak? Bazı internet gurularının internette reklam işinin yürümediğini iddia etmeleri, günümüzün modalarından biri durumuna geldi. Ancak bu gurular genelde internetin taş devri diyebileceğimiz bir dönemde icat edilen banner ilanlardan bahsediyorlar. Teknoloji ilerledikçe, internet reklamcılığı hızla ses dosyalarıyla, animasyonlarla ve hatta video dosyalarıyla donanmış daha büyük reklamlara yöneliyor. Siteler sonunda, medya planlamacısının temel ihtiyacına, özel reklamların özel bir okuyucu kitlesine ulaştırılması isteğine cevap veren araçlarla donatılıyorlar. Önümüzdeki beş yıl içerisinde, interaktivite, multimedya ve hedefleme tekniklerinden oluşan kombinasyon; interneti bugüne kadar keşfedilmiş en güçlü reklam aracı haline getirebilir.
YA PARA, YA ‘ÖZLÜK’ BİLGİSİ
Bu gelecekte, internet kullanıcıları ya küçük bir bedel ödeyerek ya da kendilerine özel reklamların gösterilmesini sağlayacak özlük bilgilerini, haber aldıkları web siteleri ile paylaşmayı kabul ederek haberlere ulaşabilecekler. Tek başına yaş, cinsiyet, posta kodu bilgileri bile, reklam amaçları göz önüne alındığında ziyaretçinin değerini artıracak, çünkü reklamverenler belki de ilk kez, verdikleri ilanın istedikleri kitlelerin gözleri tarafından görüldüğüne emin olacaklar. Okuyucu ise ilgi alanlarına uygun reklamları görecek ya da ufak bir bedel ödeyerek hiç reklam görmeden haberlerini okuyabilecek.
Kaiser and Downie’ye göre bütün bunlar gerçekleştiğinde internet yeni yüzyılda gazeteciliğin daha güvenli bir finansal yapıya kavuşmasını sağlayacak, bu yapıda gazetecilere düşen ise yıllardır reklam promosyon kültüründen gelen alışkanlıklarından hızla kurtulmak olacak. Belki de uzun yıllardır ilk kez gazeteciler okuyucularına neden para ettiklerini kanıtlama şansı bulacaklar.
| |
