"Mesele aslında siyasi"
İnternet hukuku uzmanı Doç. Dr. Yaman Akdeniz'e göre MySpace, last.fm gibi uluslararası platformlara kolayca erişim engeli koyma uygulamasının geri planında, "okuyacağınız, izleyeceğiniz herşeye biz karar veririz" anlayışında bir siyasi tavır bulunuyor.
 |
İSTANBUL - Müzisyenlerin ilk adreslerinden MySpace ve last.fm’in de Türkiye’de erişim engeli uygulanan siteler arasına girivermesi yeni bir şaşkınlık ve kızgınlık dalgası yarattı. MySpace ile Müzik Yapımcıları Derneği (MÜ-YAP) arasındaki telif ihtilafından kaynaklandığı öğrenilen erişim engelinin şu sıralar varılması beklenen bir uzlaşmayla kaldırılacağı söyleniyor.
Ancak gerekçe ne olursa olsun milyonlarca üyesi ve uluslararası bilinirliği olan dev portallara bile erişimin mahkeme kararı olmadan sadece bir savcılık ‘tedbir’ kararıyla engellenivermesi, Türkiye’de internet yayıncılığının karşı karşıya olduğu aleni yasakçılığın daha ne kadar süreceği sorusunu gündemde tutuyor.
Özelde MySpace, last.fm ve Akilli.tv sitelerinin kapatılması, genelde de Türkiye’deki internet hukuk anlayışı üzerine Bilgi Üniversitesi Hukuk Fakültesi öğretim üyesi ve cyberlaw.org.uk
Türkiye'de 4 binden fazla yerel ve uluslararası siteye erişim engellenmiş durumda. Bunlara Bayram öncesinde dünyanın en büyük müzik paylaşım sosyal ağlarından ikisi, MySpace ve last.fm de eklendi. Sizce bu mesele nasıl hallolur?
Aslında erişime engelli sitelerin sayısı çok daha fazla. Mayıs 2009 itibarı ile 5651 numaralı İnternet Kanunu uyarınca 2601 siteye erişim engellenmişti. Bugün itibarı ile bu sayı 3000'in üzerinde. Maalesef Telekomünikasyon İletisim Başkanlığı yaklaşık bir senedir sistematik olarak yayınlamış olduğu erişim engelleme konusundaki detaylı istatistikleri artık yayınlamama kararı aldı. Açıklık ve şeffaflık açısından geriye bir adım atıldı. O bakımdan tam sayı söylemek ya da yorum yapmak zorlaştı. Fakat her ay sistematik olarak yaklaşık 200 siteye erişim engellendiğimi geçtiğimiz aylar ve yıl içinde gözlemledik.
Bunlara ilaveten 5846 numaralı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun Ek Madde 4 uyarınca erişime engellenmiş 3000'in üzerinde site olduğu da söyleniyor. Bu erişim engelleme talepleri genelde MÜ-YAP’tan geliyor.
Dolayısıyla Türkiye genelinde sebebi ne olursa olsun en az 6000 siteye erişimin engellendiğini söylersek bu rakam kesinlikle abartılı olmaz.
MySpace, ve last.fm konusuna gelince bu sitelerin ortak özelliği sosyal ağ çerçevesinde müzik paylaşımı. Konu müzik paylaşımı olunca akla da ilk gelen tabii ki korsan yayın. Zaten erişim engelleme kararları da T.C. Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilmiş. Mahkemeden ziyade Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından verilen erişim engelleme kararı da akla 5846 numaralı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nun Ek Madde 4'ünü getiriyor. Bu madde gereği Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu'nda tanınmış haklarının ihlâli halinde, hak sahiplerinin başvuruları üzerine ihlâle konu eserlerin içerikten ve yayından çıkarılması öngörülmüş.
İLGİLİ HABER |
Nasıl işliyor bu Ek Madde 4?
İhlâle konu eserlerin içerikten ve yayından çıkarılması için hakları haleldar olan gerçek veya tüzel kişi (mesela MÜ-YAP) öncelikle bilgi içerik sağlayıcısına başvurarak üç gün içinde ihlâlin durdurulmasını ister. Eğer bu kanuna ve bu maddeye göre hareket edilmiş ise o zaman MÜ-YAP 'ın ya da telif hak sahiplerinin MySpace, last.fm, ve Akilli.tv ile temasa geçip ihlal içeren içerikleri yayından kaldırmalarını istemiş olmaları lazım. 3 gün içinde cevap alınmamış veya MySpace, last.fm ve Akilli.tv “ihlal yok biz yayına devam ediyoruz” cevabı vermişler ise o zaman telif hak sahipleri Ek Madde 4 gereği ikinci aşamada, ihlâlin devamı halinde bu defa, Cumhuriyet savcısına yapılan başvuru üzerine, üç gün içinde servis sağlayıcılardan ihlâle devam eden bilgi içerik sağlayıcısına verilen hizmetin durdurulmasını isteyebilir.
MySpace, last.fm, ve Akilli.tv erişim engellemeleri de büyük bir ihtimalle bu format izlenerek olmuştur. Fakat eğer telif hak sahipleri veya MÜ-YAP öncelikle MySpace, last.fm ve Akilli.tv ile temasa geçmeden direk olarak Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı'na ihlal var diye başvurmuşlar ise o zaman Savcılığın başvuruyu red etmesi gerekirdi. Detayları bilmediğimiz için daha fazla yorum yapmak zor.
Bu arada Ek Madde 4 ihlâlin durdurulması halinde bilgi içerik sağlayıcısına yeniden servis sağlanabileceğini de söylüyor. O bakımdan eğer ihlal var ise ve MySpace, last.fm, ve Akilli.tv ihlal içeren içerikleri yayından kaldırırsa sitelerin hemen erişime açılması gerekir. MySpace, last.fm, ve Akilli.tv eğer ki ihlal olmadığını iddia ederler ise o zaman hemen Beyoğlu Cumhuriyet Başsavcılığı'na itiraz edip sitelerinin erişime açılmasını talep etmeliler.
AB’DE SİTE KAPATILMAZ!
Uzun yıllar çalıştığınız İngiltere'de telif haklarının internet yoluyla ihlali durumunda ne gibi yaptırımlar uygulanıyor?
İngiltere'de MÜ-YAP benzeri bir kuruluş olan BPI (The British Recorded Music Industry) erişim engelleme yoluna bugüne kadar gitmedi. Mahkemelerden böyle bir talepleri olmadı. Zaten gerek İngiliz Kanunları'nda gerek AB Direktiflerinde erişim engelleme çözüm olarak öngörülmemiş. İngiltere'de kanunlar sadece paylaşımcıların ve paylaşımı teşvik eden web sitelerininin sahiplerinin cezalandırılması söz konusu. Meslea geçtiğimiz yıl içinde meşhur bir yer altı sitesi olarak bilinen Oink bir polis operasyonu ile kapatıldı ve site yöneticileri tutuklandı.
BPI genelde P2P sistemleri ile telif haklarına aykırı içerikleri paylaşanlarla uğraşıyor. Çok sayıda dosya paylaşan kullanıcıları tespit edip haklarında hukuki işlem yapıyor, ve genelde bu kişiler mahkemeler tarafından para cezasına çarptırılıyor.
En yüksek puan alan haberler
İNTERNET : DİĞER HABERLER |
 İnternet Bölüm Anasayfa |
| Ekle İnternet haber okuyucunuza başlıklar: |
Günün Manşetleri |
Editörün Seçtikleri |
